Mangalagiri info: History

<div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on">
<h1 class="firstHeading" id="firstHeading" lang="te" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; font-family: 'Linux Libertine', Georgia, Times, serif; font-size: 1.8em; font-weight: normal; line-height: 1.3; margin: 0px 0px 0.25em; overflow: visible; padding: 0px;">
మంగళగిరి</h1>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" id="bodyContent" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div id="siteSub" style="display: inline; font-size: 12.88px;">
వికీపీడియా నుండి</div>
<div id="contentSub" style="color: #545454; font-size: 11.76px; line-height: 1.2em; margin: 0px 0px 1.4em 1em; width: auto;">
</div>
<div class="mw-jump" id="jump-to-nav" style="-webkit-user-select: none; height: 0px; margin-bottom: 1.4em; margin-top: -1.4em; overflow: hidden; zoom: 1;">
<a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#mw-head" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;"></a><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#p-search" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;"></a></div>
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" id="mw-content-text" lang="te" style="direction: ltr;">
<table class="infobox geography vcard" style="background-color: #f9f9f9; border-collapse: collapse; border: 1px solid rgb(170, 170, 170); clear: right; color: black; float: right; font-size: 12.6px; line-height: 1.2em; margin: 0.5em 0px 0.5em 1em; padding: 0.2em; width: 15em;"><tbody>
<tr><td align="center" colspan="2" style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; font-size: 1.25em; padding: 0.4em 0.6em; vertical-align: top; white-space: nowrap; width: 196.125px;"><b>మంగళగిరి</b></td></tr>
<tr class="mergedtoprow"><td colspan="2" style="background: rgb(205, 222, 255); border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; text-align: center; vertical-align: top;">—  <b>మండలం</b>  —</td></tr>
<tr class="mergedrow"><td colspan="2" style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; text-align: center; vertical-align: top;"><div class="floatnone">
<a class="image" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Gunturu_mandals_outline12.png" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="గుంటూరు జిల్లా పటములో మంగళగిరి మండలం యొక్క స్థానము"><img alt="గుంటూరు జిల్లా పటములో మంగళగిరి మండలం యొక్క స్థానము" data-file-height="259" data-file-width="350" height="148" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/te/thumb/7/73/Gunturu_mandals_outline12.png/200px-Gunturu_mandals_outline12.png" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/te/thumb/7/73/Gunturu_mandals_outline12.png/300px-Gunturu_mandals_outline12.png 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/te/7/73/Gunturu_mandals_outline12.png 2x" style="border: none; vertical-align: middle;" width="200" /></a></div>
<small>గుంటూరు జిల్లా పటములో మంగళగిరి మండలం యొక్క స్థానము</small></td></tr>
<tr class="mergedrow"><td align="center" colspan="2" style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><div style="clear: none; float: none; width: 200px;">
<div style="padding: 0px; width: 200px;">
<div style="position: relative;">
<a class="image" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Location_map_India_Andhra_Pradesh_EN.svg" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="మంగళగిరి is located in Andhra Pradesh"><img alt="మంగళగిరి is located in Andhra Pradesh" data-file-height="747" data-file-width="878" height="170" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Location_map_India_Andhra_Pradesh_EN.svg/200px-Location_map_India_Andhra_Pradesh_EN.svg.png" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Location_map_India_Andhra_Pradesh_EN.svg/300px-Location_map_India_Andhra_Pradesh_EN.svg.png 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Location_map_India_Andhra_Pradesh_EN.svg/400px-Location_map_India_Andhra_Pradesh_EN.svg.png 2x" style="border: none; vertical-align: middle;" width="200" /></a><div style="height: 0px; left: 91.5938px; margin: 0px; padding: 0px; position: absolute; top: 78.875px; width: 0px;">
<div style="font-size: 8px; left: -4px; line-height: 0; position: relative; top: -4px; width: 8px;" title="">
<img alt="" data-file-height="64" data-file-width="64" height="8" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Red_pog.svg/8px-Red_pog.svg.png" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Red_pog.svg/12px-Red_pog.svg.png 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Red_pog.svg/16px-Red_pog.svg.png 2x" style="border: none; vertical-align: middle;" title="మంగళగిరి" width="8" /></div>
<div style="font-size: 11.34px; left: 0.5em; line-height: 12.474px; position: relative; text-align: left; top: -1.5em; width: 6em;">
<span style="padding: 1px;">మంగళగిరి</span></div>
</div>
</div>
<div style="font-size: 11.34px; padding-top: 3px;">
</div>
</div>
</div>
<small>ఆంధ్రప్రదేశ్ పటములో మంగళగిరి యొక్క స్థానము</small></td></tr>
<tr class="mergedbottomrow"><th colspan="2" style="border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; border-top-width: 0px; font-size: smaller; padding: 0px 0.6em 0.7em; text-align: center; vertical-align: top;">అక్షాంశరేఖాంశాలు: <span style="white-space: nowrap;"><img alt="" class="wmamapbutton noprint" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png" style="border: none; cursor: pointer; padding: 0px 3px 0px 0px; vertical-align: middle;" title="Show location on an interactive map" /><a class="external text" href="https://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF&params=16.43_N_80.55_E_type:city" style="background: none !important; color: #663366; padding: 0px !important; text-decoration: none;"><span class="geo-default" style="display: inline;"><span class="geo-dec" style="display: inline;" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">16.43°N 80.55°E</span></span></a></span></th></tr>
<tr class="mergedtoprow"><th style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><a class="mw-redirect" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AD%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B0%A4%E0%B0%A6%E0%B1%87%E0%B0%B6_%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%9F%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81_%E0%B0%AE%E0%B0%B0%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B1%81_%E0%B0%95%E0%B1%87%E0%B0%82%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%AA%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B0%BF%E0%B0%A4_%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%82%E0%B0%A4%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="భారతదేశ రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు">రాష్ట్రం</a></th><th class="adr" style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><span class="country-name"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%86%E0%B0%82%E0%B0%A7%E0%B1%8D%E0%B0%B0_%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%A6%E0%B1%87%E0%B0%B6%E0%B1%8D" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="ఆంధ్ర ప్రదేశ్">ఆంధ్ర ప్రదేశ్</a></span></th></tr>
<tr class="mergedrow"><th style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%86%E0%B0%82%E0%B0%A7%E0%B1%8D%E0%B0%B0_%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%A6%E0%B1%87%E0%B0%B6%E0%B1%8D_%E0%B0%9C%E0%B0%BF%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="ఆంధ్ర ప్రదేశ్ జిల్లాలు">జిల్లా</a></th><th class="adr" style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><span class="region"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%97%E0%B1%81%E0%B0%82%E0%B0%9F%E0%B1%82%E0%B0%B0%E0%B1%81" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="గుంటూరు">గుంటూరు</a></span></th></tr>
<tr class="mergedtoprow"><th style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; vertical-align: top;">మండల కేంద్రము</th><td style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><strong class="selflink">మంగళగిరి</strong></td></tr>
<tr class="mergedrow"><th style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;">గ్రామాలు</th><td style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;">12</td></tr>
<tr class="mergedtoprow"><td colspan="2" style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><b>ప్రభుత్వము</b></td></tr>
<tr class="mergedrow"><th style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"> - <a class="mw-redirect" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%B2%E0%B0%BE%E0%B0%A7%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%B7%E0%B1%81%E0%B0%A1%E0%B1%81" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="మండలాధ్యక్షుడు">మండలాధ్యక్షుడు</a></th><td style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"></td></tr>
<tr class="mergedtoprow"><td colspan="2" style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><b>జనాభా</b> (2001)</td></tr>
<tr class="mergedrow"><th style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"> - మొత్తం</th><td style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;">1,36,260</td></tr>
<tr class="mergedrow"><th style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"> - <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%9C%E0%B0%A8_%E0%B0%B8%E0%B0%BE%E0%B0%82%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%A4" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="జన సాంద్రత">సాంద్రత</a></th><td style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;">/km<sup style="line-height: 1em;">2</sup> (/sq mi)</td></tr>
<tr class="mergedrow"><th style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"> - పురుషులు</th><td style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;">69,000</td></tr>
<tr class="mergedrow"><th style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"> - స్త్రీలు</th><td style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;">67,250</td></tr>
<tr class="mergedtoprow"><td colspan="2" style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><b>అక్షరాస్యత</b> (2001)</td></tr>
<tr class="mergedrow"><th style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"> - మొత్తం</th><td style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;">61.66%</td></tr>
<tr class="mergedrow"><th style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"> - పురుషులు</th><td style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;">69.62%</td></tr>
<tr class="mergedrow"><th style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"> - స్త్రీలు</th><td style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;">77.39%</td></tr>
<tr class="mergedtoprow"><th style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; vertical-align: top;">పిన్ కోడ్</th><td class="adr" style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><span class="postal-code">522503</span></td></tr>
</tbody></table>
<table class="infobox geography vcard" style="background-color: #f9f9f9; border-collapse: collapse; border: 1px solid rgb(170, 170, 170); clear: right; color: black; float: right; font-size: 12.6px; line-height: 1.2em; margin: 0.5em 0px 0.5em 1em; padding: 0.2em; width: 15em;"><tbody>
<tr><td align="center" colspan="2" style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; font-size: 1.25em; padding: 0.4em 0.6em; vertical-align: top; white-space: nowrap; width: 196.125px;"><b>మంగళగిరి</b></td></tr>
<tr class="mergedtoprow"><td colspan="2" style="background: rgb(205, 222, 255); border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; text-align: center; vertical-align: top;">—  <b>రెవిన్యూ గ్రామం</b>  —</td></tr>
<tr class="mergedrow"><td align="center" colspan="2" style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><div style="clear: none; float: none; width: 200px;">
<div style="padding: 0px; width: 200px;">
<div style="position: relative;">
<a class="image" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Location_map_India_Andhra_Pradesh_EN.svg" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="మంగళగిరి is located in Andhra Pradesh"><img alt="మంగళగిరి is located in Andhra Pradesh" data-file-height="747" data-file-width="878" height="170" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Location_map_India_Andhra_Pradesh_EN.svg/200px-Location_map_India_Andhra_Pradesh_EN.svg.png" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Location_map_India_Andhra_Pradesh_EN.svg/300px-Location_map_India_Andhra_Pradesh_EN.svg.png 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Location_map_India_Andhra_Pradesh_EN.svg/400px-Location_map_India_Andhra_Pradesh_EN.svg.png 2x" style="border: none; vertical-align: middle;" width="200" /></a><div style="height: 0px; left: 91.5938px; margin: 0px; padding: 0px; position: absolute; top: 78.875px; width: 0px;">
<div style="font-size: 8px; left: -4px; line-height: 0; position: relative; top: -4px; width: 8px;" title="">
<img alt="" data-file-height="64" data-file-width="64" height="8" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Red_pog.svg/8px-Red_pog.svg.png" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Red_pog.svg/12px-Red_pog.svg.png 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Red_pog.svg/16px-Red_pog.svg.png 2x" style="border: none; vertical-align: middle;" title="మంగళగిరి" width="8" /></div>
<div style="font-size: 11.34px; left: 0.5em; line-height: 12.474px; position: relative; text-align: left; top: -1.5em; width: 6em;">
<span style="padding: 1px;">మంగళగిరి</span></div>
</div>
</div>
<div style="font-size: 11.34px; padding-top: 3px;">
</div>
</div>
</div>
</td></tr>
<tr class="mergedbottomrow"><th colspan="2" style="border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; border-top-width: 0px; font-size: smaller; padding: 0px 0.6em 0.7em; text-align: center; vertical-align: top;">అక్షాంశరేఖాంశాలు: <span style="white-space: nowrap;"><img alt="" class="wmamapbutton noprint" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/WMA_button2b.png/17px-WMA_button2b.png" style="border: none; cursor: pointer; padding: 0px 3px 0px 0px; vertical-align: middle;" title="Show location on an interactive map" /><a class="external text" href="https://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF&params=16.43_N_80.55_E_type:city" style="background: none !important; color: #663366; padding: 0px !important; text-decoration: none;"><span class="geo-default" style="display: inline;"><span class="geo-dec" style="display: inline;" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">16.43°N 80.55°E</span></span></a></span></th></tr>
<tr class="mergedtoprow"><th style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%9F%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="రాష్ట్రం">రాష్ట్రం</a></th><th class="adr" style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><span class="country-name"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%86%E0%B0%82%E0%B0%A7%E0%B1%8D%E0%B0%B0_%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%A6%E0%B1%87%E0%B0%B6%E0%B1%8D" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="ఆంధ్ర ప్రదేశ్">ఆంధ్ర ప్రదేశ్</a></span></th></tr>
<tr class="mergedrow"><th style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%9C%E0%B0%BF%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B0%BE" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="జిల్లా">జిల్లా</a></th><th class="adr" style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><span class="region"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%97%E0%B1%81%E0%B0%82%E0%B0%9F%E0%B1%82%E0%B0%B0%E0%B1%81_%E0%B0%9C%E0%B0%BF%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B0%BE" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="గుంటూరు జిల్లా">గుంటూరు</a></span></th></tr>
<tr class="mergedrow"><th style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%B2%E0%B0%82" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="మండలం">మండలం</a></th><th style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;">మంగళగిరి</th></tr>
<tr class="mergedtoprow"><td colspan="2" style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><b>ప్రభుత్వము</b></td></tr>
<tr class="mergedrow"><th style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"> - <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B8%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%AA%E0%B0%82%E0%B0%9A%E0%B0%BF" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="సర్పంచి">సర్పంచి</a></th><td style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"></td></tr>
<tr class="mergedtoprow"><td colspan="2" style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><b>జనాభా</b> (2001)</td></tr>
<tr class="mergedrow"><th style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"> - మొత్తం</th><td style="border: 0px; padding: 0px 0.6em 0.2em; vertical-align: top;">63,246</td></tr>
<tr class="mergedtoprow"><th style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; vertical-align: top;">పిన్ కోడ్</th><td class="adr" style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; vertical-align: top;"><span class="postal-code">522 503</span></td></tr>
<tr class="mergedtoprow"><th style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; vertical-align: top;">ఎస్.టి.డి కోడ్</th><td style="border-top-color: rgb(170, 170, 170); border-top-style: solid; border-top-width: 1px; padding: 0.4em 0.6em 0.2em; vertical-align: top;">08645</td></tr>
</tbody></table>
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
<b>మంగళగిరి</b> గుంటూరు జిల్లాలోని ప్రముఖ పట్టణం మరియు అదే పేరుగల మండలానికి కేంద్రం. పిన్ కోడ్: 522503. గుంటూరు - విజయవాడ జాతీయ రహదారి పై గుంటూరుకు 20 కి.మీ దూరంలో ఉన్న ఈ చారిత్రక పట్టణములో ప్రసిద్ధి చెందిన, పురాతనమైన లక్ష్మీనరసింహ స్వామి దేవాలయం ఉన్నది. మంగళగిరి అనగానే <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%AA%E0%B0%BE%E0%B0%A8%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%B2_%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B0%BF&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="పానకాల స్వామి (పుట లేదు)">పానకాల స్వామి</a> స్ఫురణకు వస్తాడు. మంగళగిరి పట్టణం ఒక పురపాలక సంఘం మరియు రాష్ట్ర శాసనసభ కు ఒక నియోజకవర్గ కేంద్రం.</div>
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
</div>
</div>
</div>
</h3>
<h2 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border: none; display: inline; font-family: sans-serif; font-size: 13.3px; line-height: 1.3; margin: 1em 0px 0.25em; overflow: hidden; padding: 0px;">
విషయ సూచిక</h2>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">
<div class="toc" id="toc" style="background-color: #f9f9f9; border: 1px solid rgb(170, 170, 170); display: table; font-size: 13.3px; padding: 7px; zoom: 1;">
<div id="toctitle" style="direction: ltr; text-align: center;">
<br /></div>
<ul style="list-style-image: none; list-style-type: none; margin: 0.3em 0px; padding: 0px;">
<li class="toclevel-1 tocsection-1" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.AA.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B0.95.E0.B1.81.E0.B0.B2.E0.B1.81" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">1</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">పాలకులు</span></a></li>
<li class="toclevel-1 tocsection-2" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.B2.E0.B0.95.E0.B1.8D.E0.B0.B7.E0.B1.8D.E0.B0.AE.E0.B1.80_.E0.B0.A8.E0.B0.B0.E0.B0.B8.E0.B0.BF.E0.B0.82.E0.B0.B9_.E0.B0.B8.E0.B1.8D.E0.B0.B5.E0.B0.BE.E0.B0.AE.E0.B0.BF_.E0.B0.A6.E0.B1.87.E0.B0.B5.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B0.AF.E0.B0.82" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">2</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి దేవాలయం</span></a></li>
<li class="toclevel-1 tocsection-3" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.97.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B0.BF.E0.B0.97.E0.B1.8B.E0.B0.AA.E0.B1.81.E0.B0.B0.E0.B0.82" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">3</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">గాలిగోపురం</span></a><ul style="list-style-image: none; list-style-type: none; margin: 0px 0px 0px 2em; padding: 0px;">
<li class="toclevel-2 tocsection-4" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.A7.E0.B0.B0.E0.B1.8D.E0.B0.AE.E0.B0.97.E0.B1.81.E0.B0.A3.E0.B0.82_.E0.B0.87.E0.B0.82.E0.B0.95.E0.B0.BE_.E0.B0.89.E0.B0.82.E0.B0.A6.E0.B0.BF" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">3.1</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">ధర్మగుణం ఇంకా ఉంది</span></a></li>
</ul>
</li>
<li class="toclevel-1 tocsection-5" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.AA.E0.B1.8D.E0.B0.B0.E0.B0.AE.E0.B1.81.E0.B0.96.E0.B1.81.E0.B0.B2_.E0.B0.B8.E0.B0.82.E0.B0.A6.E0.B0.B0.E0.B1.8D.E0.B0.B6.E0.B0.A8.E0.B0.B2.E0.B1.81" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">4</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">ప్రముఖుల సందర్శనలు</span></a></li>
<li class="toclevel-1 tocsection-6" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.B6.E0.B0.BE.E0.B0.B8.E0.B0.A8_.E0.B0.B8.E0.B1.8D.E0.B0.A4.E0.B0.82.E0.B0.AD.E0.B0.82" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">5</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">శాసన స్తంభం</span></a></li>
<li class="toclevel-1 tocsection-7" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.AA.E0.B1.86.E0.B0.A6.E0.B1.8D.E0.B0.A6_.E0.B0.95.E0.B1.8B.E0.B0.A8.E0.B1.87.E0.B0.B0.E0.B1.81" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">6</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">పెద్ద కోనేరు</span></a></li>
<li class="toclevel-1 tocsection-8" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.9C.E0.B0.AF_.E0.B0.B8.E0.B1.8D.E0.B0.A4.E0.B0.82.E0.B0.AD.E0.B0.82_-_.E0.B0.95.E0.B1.83.E0.B0.B7.E0.B1.8D.E0.B0.A3.E0.B0.A6.E0.B1.87.E0.B0.B5.E0.B0.B0.E0.B0.BE.E0.B0.AF.E0.B0.B2_.E0.B0.B6.E0.B0.BE.E0.B0.B8.E0.B0.A8.E0.B0.82" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">7</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">జయ స్తంభం - కృష్ణదేవరాయల శాసనం</span></a></li>
<li class="toclevel-1 tocsection-9" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.9A.E0.B0.BE.E0.B0.B0.E0.B0.BF.E0.B0.A4.E0.B1.8D.E0.B0.B0.E0.B0.95_.E0.B0.AA.E0.B1.8D.E0.B0.B0.E0.B0.BE.E0.B0.A7.E0.B0.BE.E0.B0.A8.E0.B1.8D.E0.B0.AF.E0.B0.A4" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">8</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">చారిత్రక ప్రాధాన్యత</span></a></li>
<li class="toclevel-1 tocsection-10" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.B5.E0.B0.BE.E0.B0.B8.E0.B0.BF.E0.B0.B0.E0.B1.86.E0.B0.A1.E0.B1.8D.E0.B0.A1.E0.B0.BF_.E0.B0.B5.E0.B1.87.E0.B0.82.E0.B0.95.E0.B0.9F.E0.B0.BE.E0.B0.A6.E0.B1.8D.E0.B0.B0.E0.B0.BF_.E0.B0.A8.E0.B0.BE.E0.B0.AF.E0.B1.81.E0.B0.A1.E0.B1.81" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">9</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">వాసిరెడ్డి వేంకటాద్రి నాయుడు</span></a></li>
<li class="toclevel-1 tocsection-11" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.95.E0.B0.B0.E0.B1.81.E0.B0.B5.E0.B1.81_.E0.B0.95.E0.B0.BE.E0.B0.9F.E0.B0.95.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B1.81" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">10</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">కరువు కాటకాలు</span></a></li>
<li class="toclevel-1 tocsection-12" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.A6.E0.B1.8B.E0.B0.AA.E0.B0.BF.E0.B0.A1.E0.B1.80.E0.B0.B2.E0.B1.81" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">11</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">దోపిడీలు</span></a></li>
<li class="toclevel-1 tocsection-13" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.AE.E0.B0.82.E0.B0.97.E0.B0.B3.E0.B0.97.E0.B0.BF.E0.B0.B0.E0.B0.BF_.E0.B0.AA.E0.B0.9F.E0.B1.8D.E0.B0.9F.E0.B0.A3.E0.B0.82.E0.B0.B2.E0.B1.8B.E0.B0.A8.E0.B0.BF_.E0.B0.B5.E0.B0.BF.E0.B0.A6.E0.B1.8D.E0.B0.AF.E0.B0.BE_.E0.B0.B8.E0.B1.8C.E0.B0.95.E0.B0.B0.E0.B1.8D.E0.B0.AF.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B1.81" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">12</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">మంగళగిరి పట్టణంలోని విద్యా సౌకర్యాలు</span></a></li>
<li class="toclevel-1 tocsection-14" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.AE.E0.B0.82.E0.B0.97.E0.B0.B3.E0.B0.97.E0.B0.BF.E0.B0.B0.E0.B0.BF_.E0.B0.AA.E0.B0.9F.E0.B1.8D.E0.B0.9F.E0.B0.A3.E0.B0.82.E0.B0.B2.E0.B1.8B.E0.B0.A8.E0.B0.BF_.E0.B0.87.E0.B0.A4.E0.B0.B0_.E0.B0.A6.E0.B1.87.E0.B0.B5.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B0.AF.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B1.81" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">13</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">మంగళగిరి పట్టణంలోని ఇతర దేవాలయాలు</span></a><ul style="list-style-image: none; list-style-type: none; margin: 0px 0px 0px 2em; padding: 0px;">
<li class="toclevel-2 tocsection-15" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.B6.E0.B1.8D.E0.B0.B0.E0.B1.80_.E0.B0.97.E0.B0.82.E0.B0.97.E0.B0.BE_.E0.B0.AD.E0.B1.8D.E0.B0.B0.E0.B0.AE.E0.B0.B0.E0.B0.BE.E0.B0.82.E0.B0.AC.E0.B0.BE_.E0.B0.B8.E0.B0.AE.E0.B1.87.E0.B0.A4_.E0.B0.B6.E0.B1.8D.E0.B0.B0.E0.B1.80_.E0.B0.AE.E0.B0.B2.E0.B1.8D.E0.B0.B2.E0.B1.87.E0.B0.B6.E0.B1.8D.E0.B0.B5.E0.B0.B0.E0.B0.B8.E0.B1.8D.E0.B0.B5.E0.B0.BE.E0.B0.AE.E0.B0.BF.E0.B0.B5.E0.B0.BE.E0.B0.B0.E0.B0.BF_.E0.B0.86.E0.B0.B2.E0.B0.AF.E0.B0.82" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">13.1</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">శ్రీ గంగా భ్రమరాంబా సమేత శ్రీ మల్లేశ్వరస్వామివారి ఆలయం</span></a></li>
<li class="toclevel-2 tocsection-16" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.B6.E0.B1.8D.E0.B0.B0.E0.B1.80_.E0.B0.95.E0.B0.A8.E0.B0.95.E0.B0.A6.E0.B1.81.E0.B0.B0.E0.B1.8D.E0.B0.97.E0.B0.AE.E0.B1.8D.E0.B0.AE_.E0.B0.85.E0.B0.AE.E0.B1.8D.E0.B0.AE.E0.B0.B5.E0.B0.BE.E0.B0.B0.E0.B0.BF_.E0.B0.86.E0.B0.B2.E0.B0.AF.E0.B0.82" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">13.2</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">శ్రీ కనకదుర్గమ్మ అమ్మవారి ఆలయం</span></a></li>
</ul>
</li>
<li class="toclevel-1 tocsection-17" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.AE.E0.B0.82.E0.B0.97.E0.B0.B3.E0.B0.97.E0.B0.BF.E0.B0.B0.E0.B0.BF_.E0.B0.AE.E0.B0.82.E0.B0.A1.E0.B0.B2.E0.B0.82.E0.B0.B2.E0.B1.8B.E0.B0.A8.E0.B0.BF_.E0.B0.97.E0.B1.8D.E0.B0.B0.E0.B0.BE.E0.B0.AE.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B1.81" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">14</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">మంగళగిరి మండలంలోని గ్రామాలు</span></a></li>
<li class="toclevel-1 tocsection-18" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.AE.E0.B0.B9.E0.B0.BE_.E0.B0.AE.E0.B0.82.E0.B0.97.E0.B0.B3.E0.B0.97.E0.B0.BF.E0.B0.B0.E0.B0.BF" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">15</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">మహా మంగళగిరి</span></a></li>
<li class="toclevel-1 tocsection-19" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.AE.E0.B0.82.E0.B0.97.E0.B0.B3.E0.B0.97.E0.B0.BF.E0.B0.B0.E0.B0.BF_.E0.B0.AA.E0.B0.9F.E0.B1.8D.E0.B0.9F.E0.B0.A3_.E0.B0.9C.E0.B0.A8.E0.B0.BE.E0.B0.AD.E0.B0.BE" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">16</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">మంగళగిరి పట్టణ జనాభా</span></a></li>
<li class="toclevel-1 tocsection-20" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.AE.E0.B0.82.E0.B0.A1.E0.B0.B2_.E0.B0.97.E0.B0.A3.E0.B0.BE.E0.B0.82.E0.B0.95.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B1.81" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">17</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">మండల గణాంకాలు</span></a></li>
<li class="toclevel-1 tocsection-21" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.AE.E0.B1.82.E0.B0.B2.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B1.81" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">18</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">మూలాలు</span></a></li>
<li class="toclevel-1 tocsection-22" style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#.E0.B0.AC.E0.B0.AF.E0.B0.9F.E0.B0.BF_.E0.B0.B2.E0.B0.BF.E0.B0.82.E0.B0.95.E0.B1.81.E0.B0.B2.E0.B1.81" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><span class="tocnumber" style="display: table-cell;">19</span><span class="toctext" style="display: table-cell;">బయటి లింకులు</span></a></li>
</ul>
</div>
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
</div>
</div>
</div>
</h3>
<h2 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; font-family: 'Linux Libertine', Georgia, Times, serif; font-weight: normal; line-height: 1.3; margin: 1em 0px 0.25em; overflow: hidden; padding: 0px;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.AA.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B0.95.E0.B1.81.E0.B0.B2.E0.B1.81">పాలకులు</span></h2>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
మంగళగిరి క్రీ.పూ.225 నాటికే ఉనికిలో ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. <a class="mw-redirect" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A7%E0%B0%BE%E0%B0%A8%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%95%E0%B0%9F%E0%B0%95%E0%B0%82" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="ధాన్యకటకం">ధాన్యకటకం</a> రాజధానిగా క్రీ.పూ.225 నుండి క్రీ.శ.225 వరకు పాలించిన <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B6%E0%B0%BE%E0%B0%A4%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%B9%E0%B0%A8%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="శాతవాహనులు">ఆంధ్ర శాతవాహనుల</a> రాజ్యంలో మంగళగిరి ఒక భాగం. క్రీ.శ.225 నుండి క్రీ.శ.300 వరకు <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%87%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%95%E0%B1%81_%E0%B0%B5%E0%B0%82%E0%B0%B6%E0%B0%AE%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="ఇక్ష్వాకు వంశము">ఇక్ష్వాకులు</a> పరిపాలించారు. ఆ తరువాత మంగళగిరి <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AA%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B0%B5%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="పల్లవులు">పల్లవుల</a> ఏలుబడిలోకి వచ్చింది. పిమ్మట <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%95%E0%B0%82%E0%B0%A4%E0%B1%87%E0%B0%B0%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="కంతేరు">కంతేరు</a> రాజధానిగా పాలించిన<a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%86%E0%B0%A8%E0%B0%82%E0%B0%A6%E0%B0%97%E0%B1%8B%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BF%E0%B0%9C%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%81&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="ఆనందగోత్రిజులు (పుట లేదు)">ఆనందగోత్రిజుల</a> అధీనంలోకి వచ్చింది. క్రీ.శ.420 నుండి క్రీ.శ.620 వరకు <a class="mw-redirect" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%A3%E0%B1%81_%E0%B0%95%E0%B1%81%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%A8%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="విష్ణు కుండినులు">విష్ణు కుండినులు</a> మంగళగిరి ని పరిపాలించారు. రెండవ మాధవ వర్మ విజయవాడ రాజధానిగా చేసుకొని మంగళగిరిని పరిపాలించాడు. క్రీ.శ.630 నుండి <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%9A%E0%B0%BE%E0%B0%B3%E0%B1%81%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="చాళుక్యులు">చాళుక్యుల</a> ఏలుబడి సాగింది.</div>
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
<a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=1182&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="1182 (పుట లేదు)">1182</a> నాటి <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AA%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AF%E0%B1%81%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%A7%E0%B0%82" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="పల్నాటి యుద్ధం">పలనాటి యుద్ధం</a> తరువాత మంగళగిరి <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%95%E0%B0%A4%E0%B1%80%E0%B0%AF%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="కాకతీయులు">కాకతీయుల</a> పాలనలోకి వచ్చింది. <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=1323&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="1323 (పుట లేదు)">1323లో</a>, <a class="mw-redirect" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A2%E0%B0%BF%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B1%80_%E0%B0%B8%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B0%BE%E0%B0%A8%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="ఢిల్లీ సుల్తానులు">ఢిల్లీ సుల్తానులు</a> కాకతీయులను ఓడించాక మంగళగిరిపై సుల్తానుల పెత్తనం మొదలయింది. 1353లో, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%95%E0%B1%8A%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%B5%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="కొండవీడు">కొండవీడు</a> రాజధానిగా <a class="mw-redirect" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B0%E0%B1%86%E0%B0%A1%E0%B1%8D%E0%B0%A1%E0%B0%BF_%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%9C%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="రెడ్డి రాజులు">రెడ్డి రాజులు</a> పాలించారు. 1424లో, కొండవీడు పతనం చెందాక, మంగళగిరి <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%97%E0%B0%9C%E0%B0%AA%E0%B0%A4%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%81&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="గజపతులు (పుట లేదు)">గజపతుల</a> ఏలుబడిలోకి వచ్చింది.</div>
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
<a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=1515&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="1515 (పుట లేదు)">1515లో</a> <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B6%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B1%80_%E0%B0%95%E0%B1%83%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%A3%E0%B0%A6%E0%B1%87%E0%B0%B5_%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%AF%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="శ్రీ కృష్ణదేవ రాయలు">శ్రీ కృష్ణదేవ రాయలు</a> గజపతులను ఓడించిన తరువాత మంగళగిరి <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%9C%E0%B0%AF%E0%B0%A8%E0%B0%97%E0%B0%B0_%E0%B0%B8%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%9C%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%AE%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="విజయనగర సామ్రాజ్యము">విజయనగర రాయల</a> అధీనమయింది. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%9C%E0%B0%AF%E0%B0%A8%E0%B0%97%E0%B0%B0_%E0%B0%B8%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%9C%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%AE%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="విజయనగర సామ్రాజ్యము">విజయనగర రాజ్యంలోని</a> 200 పట్టణాలలో మంగళగిరి ఒకటి.<a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1565" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1565">1565లో</a> జరిగిన <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A4%E0%B0%B3%E0%B1%8D%E0%B0%B3%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%8B%E0%B0%9F_%E0%B0%AF%E0%B1%81%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%A7%E0%B0%AE%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="తళ్ళికోట యుద్ధము">తళ్ళికోట యుద్ధంతో</a> విజయనగర రాజ్య పతనం పరిపూర్ణమైన తరువాత, మంగళగిరికి గోల్కొండ <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%95%E0%B1%81%E0%B0%A4%E0%B1%81%E0%B0%AC%E0%B1%8D%E2%80%8C%E0%B0%B7%E0%B0%BE%E0%B0%B9%E0%B1%80_%E0%B0%B5%E0%B0%82%E0%B0%B6%E0%B0%AE%E0%B1%81&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="కుతుబ్‌షాహీ వంశము (పుట లేదు)">కుతుబ్‌షాహీలు</a> ప్రభువులయ్యారు. కుతుబ్‌షాహీలు <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%95%E0%B1%8A%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%B5%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="కొండవీడు">కొండవీడు</a>రాజ్యాన్ని 14 భాగాలుగా విభజించగా వాటిలో మంగళగిరి ఒకటి. మంగళగిరి విభాగంలో 33 గ్రామాలు ఉండేవి. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1750" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1750">1750</a> నుండి <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1758" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1758">1758</a> వరకు ఫ్రెంచి పాలనలోను, 1758 నుండి 1788 వరకు <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A8%E0%B0%BF%E0%B0%9C%E0%B0%BE%E0%B0%82" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="నిజాం">నిజాము</a> పాలనలోను ఉన్నది.</div>
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
<a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1788" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1788">1788</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B8%E0%B1%86%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%9F%E0%B1%86%E0%B0%82%E0%B0%AC%E0%B0%B0%E0%B1%8D_18" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="సెప్టెంబర్ 18">సెప్టెంబర్ 18న</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B9%E0%B1%88%E0%B0%A6%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%AC%E0%B0%BE%E0%B0%A6%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="హైదరాబాదు">హైదరాబాదు</a> నవాబు అయిన <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%A8%E0%B0%BF%E0%B0%9C%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B1%81_%E0%B0%86%E0%B0%B2%E0%B1%80_%E0%B0%96%E0%B0%BE%E0%B0%A8%E0%B1%81&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="నిజాము ఆలీ ఖాను (పుట లేదు)">నిజాము ఆలీ ఖాను</a> గుంటూరును బ్రిటీషు వారికి ఇచ్చివేసాడు. బ్రిటీషు వారు <a class="mw-redirect" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%B8%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B1%86%E0%B0%A1%E0%B1%8D%E0%B0%A1%E0%B0%BF_%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%82%E0%B0%95%E0%B0%9F%E0%B0%BE%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BF_%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%AF%E0%B1%81%E0%B0%A1%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="వాసిరెడ్డి వేంకటాద్రి నాయుడు">వాసిరెడ్డి వేంకటాద్రి నాయుడు</a> ను ఈ ప్రాంతానికి జమీందారుగా నియమించారు. ఆయన లక్ష్మీనరసింహస్వామి దేవాలయానికి <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%97%E0%B1%8B%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B0%82&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="గోపురం (పుట లేదు)">గోపురం</a> నిర్మింపజేసాడు. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1788" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1788">1788</a> నుండి <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1794" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1794">1794</a> వరకు <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%88%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%9F%E0%B1%8D%E2%80%8C_%E0%B0%87%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%BE_%E0%B0%95%E0%B0%82%E0%B0%AA%E0%B1%86%E0%B0%A8%E0%B1%80&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="ఈస్ట్‌ ఇండియా కంపెనీ (పుట లేదు)">ఈస్ట్‌ ఇండియా కంపెనీ</a> వారి సర్క్యూట్‌ కమిటీ మంగళగిరిని పాలించింది. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1794" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1794">1794లో</a> సర్క్యూట్‌ కమిటీని రద్దుచేసి, 14 మండలాలతో గుంటూరు జిల్లాను ఏర్పాటు చేసారు. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1859" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1859">1859లో</a>, గుంటూరు జిల్లా, కృష్ణా జిల్లాతో ఏకమై, మళ్ళీ<a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1904" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1904">1904</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%9C%E0%B0%A8%E0%B0%B5%E0%B0%B0%E0%B0%BF_10" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="జనవరి 10">జనవరి 10న</a> విడివడి ప్రత్యేక జిల్లాగా రూపొందింది. అప్పటినుండి మంగళగిరి గుంటూరు జిల్లాలో భాగంగా ఉంటూ వచ్చింది.</div>
</div>
</div>
</h3>
<h2 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; font-family: 'Linux Libertine', Georgia, Times, serif; font-weight: normal; line-height: 1.3; margin: 1em 0px 0.25em; overflow: hidden; padding: 0px;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.B2.E0.B0.95.E0.B1.8D.E0.B0.B7.E0.B1.8D.E0.B0.AE.E0.B1.80_.E0.B0.A8.E0.B0.B0.E0.B0.B8.E0.B0.BF.E0.B0.82.E0.B0.B9_.E0.B0.B8.E0.B1.8D.E0.B0.B5.E0.B0.BE.E0.B0.AE.E0.B0.BF_.E0.B0.A6.E0.B1.87.E0.B0.B5.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B0.AF.E0.B0.82">లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి దేవాలయం</span></h2>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
ఇక్కడ ఉన్న లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి దేవాలయం వాస్తవంగా రెండు దేవాలయాల కింద లెక్క. కొండ కింద ఉన్న దేవుడి పేరు లక్ష్మీనరసింహ స్వామి. కొండ పైన ఉన్న దేవుడిని<a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%AA%E0%B0%BE%E0%B0%A8%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%B2_%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B0%BF&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="పానకాల స్వామి (పుట లేదు)">పానకాల స్వామి</a> అని అంటారు. కొండ పైని దేవాలయంలో విగ్రహమేమీ ఉండదు; కేవలం తెరుచుకుని ఉన్న నోరు ఆకారంలో ఒక రంధ్రం ఉంటుంది. ఆ తెరచుకొని ఉన్న రంధ్రమే పానకాల స్వామిగా ప్రజల నమ్మకం.మంగళగిరి పానకాలస్వామి కి ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. పానకాలస్వామికి పానకం (బెల్లం, పంచదార, చెరకు) అభిషేకం చేస్తే, అభిషేకం చేసిన పానకంలో సగం పానకాన్ని స్వామి త్రాగి, మిగిలిన సగాన్ని మనకు ప్రసాదం గా వదిలిపెడతాడుట. ఎంత పానకం అభిషేకించినా, అందులో సగమే త్రాగి, మిగిలిన సగాన్ని భక్తులకు వదలడం ఇక్కడ విశేషం. అందుకనే స్వామిని పానకాలస్వామి అని పిలుస్తారు.</div>
</div>
</div>
</h3>
<h2 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; font-family: 'Linux Libertine', Georgia, Times, serif; font-weight: normal; line-height: 1.3; margin: 1em 0px 0.25em; overflow: hidden; padding: 0px;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.97.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B0.BF.E0.B0.97.E0.B1.8B.E0.B0.AA.E0.B1.81.E0.B0.B0.E0.B0.82">గాలిగోపురం</span></h2>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
మంగళగిరి శ్రీ లక్ష్మీ నృసింహస్వామివారి గాలిగోపురం రాష్ట్రంలో అత్యంత ఎత్తయినది.రెండు శతాబ్దాలను పూర్తిచేసుకుంది.మంగళగిరి గాలిగోపురాన్ని తొలగించి దానిస్థానే మళ్లీ అదేరీతిలోనూతనంగా కొత్త గోపురం నిర్మాణాన్ని చేపట్టాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది.11 అంతస్తులతో 157 అడుగుల ఎత్తును కలిగి...కేవలం 49 అడుగుల పీఠభాగంతో గాలిలో ఠీవిగా నిలబడినట్టు కనిపిస్తూ సందర్శకులను అబ్బురపరిచే అద్వితీయ నిర్మాణమిది.దీనిని 1807-09 కాలంలో నాటి ధరణికోట జమిందారు శ్రీ రాజా వాసిరెడ్డి వేంకటాద్రినాయుడు నిర్మించారు. ఈ గోపుర పీఠభాగం పూర్తిగా రాతిచే నిర్మితమైంది. ఈ రాతి కట్టడానికి అన్నీ వైపులా పగుళ్లు వచ్చాయి.గోపుర పీఠభాగం త్రీడీ లేజర్ స్కానర్‌ తో పునాదుల అంతర్భాగాన్ని స్కానింగ్ చేయించాలని భక్తులు కోరుతున్నారు.మంగళగిరి గోపురాన్ని ఈ ప్రాంత ప్రజలు వారసత్వ సంపదగా భావిస్తుంటారు.<sup class="reference" id="cite_ref-1" style="line-height: 1em; unicode-bidi: -webkit-isolate;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF#cite_note-1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none; white-space: nowrap;">[1]</a></sup></div>
</div>
</div>
</h3>
<h3 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-style: none; font-size: 1.2em; line-height: 1.6; margin: 0.3em 0px 0px; overflow: hidden; padding-bottom: 0px; padding-top: 0.5em;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.A7.E0.B0.B0.E0.B1.8D.E0.B0.AE.E0.B0.97.E0.B1.81.E0.B0.A3.E0.B0.82_.E0.B0.87.E0.B0.82.E0.B0.95.E0.B0.BE_.E0.B0.89.E0.B0.82.E0.B0.A6.E0.B0.BF">ధర్మగుణం ఇంకా ఉంది</span></h3>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
పానకాలస్వామికి ఇక్కడ డ్రమ్ముల కొద్దీ పానకాన్ని తయారు చేస్తుంటారు. పానకం తయారీ సందర్భంగా కింద ఎంతగా ఒలికిపోయినా ఈగలు చీమలు చేరవట. సృష్టిలో ధర్మం పూర్తిగా నశించి యుగ సమాప్తి దగ్గరపడినపుడు మాత్రమే పానకం ఒలికినపుడు ఈగలు, చీమలు చేరడం ఆరంభమవుతుందని అంటారు. మద్రాసులోని సెయింట్‌ జార్జి ఫోర్ట్‌ గవర్నర్‌ రస్టెయిన్‌షామ్‌ మాస్టర్‌ మచిలీట్నం నుంచి మద్రాసు వెడుతూ 1679 మార్చి 22వ తేదిన మంగళగిరి చేరుకున్నాడు. ఆ రాత్రి ఆయన ఇక్కడే బసచేసి, ఈ మహత్తును గురించి విని, స్వయంగా కొండపైకి వెళ్లి పానకాలరాయుని సన్నిధిని పరిశీలనగా చూశారు. ఇదేదో గమ్మత్తుగా ఉందని, తనకైతే నమ్మశక్యంగా లేదన్నారు. మంగళగిరిలో ఉష్ణోగ్రత చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B9%E0%B1%87%E0%B0%A4%E0%B1%81%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%A6%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="హేతువాదులు">హేతువాదులు</a> మంగళగిరి కొండ ఓ అగ్ని పర్వతమని, దీనిలో గంధకం ఉందని, ఎప్పటికైనా పేలిపోయే ప్రమాదముందని, ఆ విపత్తు నుంచి మంగళగిరిని రక్షించేందుకే, గంధకాన్ని ఉపశమింపజేసేందుకే, నిత్యం పానకాన్ని నివేదించాలని, పూర్వీకులు దేవుని పేరిట ఈ ఏర్పాటు చేశారని వాదిస్తుంటారు.</div>
<ul class="gallery mw-gallery-packed" style="list-style-image: url(data:image/svg+xml,%3C%3Fxml%20version%3D%221.0%22%20encoding%3D%22UTF-8%22%3F%3E%0A%3Csvg%20xmlns%3D%22http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%22%20version%3D%221.1%22%20width%3D%225%22%20height%3D%2213%22%3E%0A%3Ccircle%20cx%3D%222.5%22%20cy%3D%229.5%22%20r%3D%222.5%22%20fill%3D%22%2300528c%22%2F%3E%0A%3C%2Fsvg%3E%0A); margin: 2px; padding: 2px; text-align: center; zoom: 1;">
<li class="gallerybox" style="display: inline-block; margin-bottom: 0.1em; vertical-align: top; width: 299.208px; zoom: 1;"><div style="width: 299.208px;">
<div class="thumb" style="background-color: #f9f9f9; border: none; margin: 2px; width: 297.208px;">
<div style="margin: 0px auto;">
<a class="image" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Mangalagiri_3.jpg" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><img alt="" data-file-height="300" data-file-width="450" height="198" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/te/thumb/d/d7/Mangalagiri_3.jpg/360px-Mangalagiri_3.jpg" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/te/d/d7/Mangalagiri_3.jpg 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/te/d/d7/Mangalagiri_3.jpg 2x" style="background: rgb(255, 255, 255); border: none; display: block; margin: 0px auto; vertical-align: middle;" width="297" /></a></div>
</div>
<div class="gallerytext" style="font-size: 13.16px; overflow: hidden; padding: 2px 4px; word-wrap: break-word;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
మంగళగిరి కొండపై పానకాలస్వామి ఆలయం</div>
</div>
</div>
</li>
 
<li class="gallerybox" style="display: inline-block; margin-bottom: 0.1em; vertical-align: top; width: 266.01px; zoom: 1;"><div style="width: 266.01px;">
<div class="thumb" style="background-color: #f9f9f9; border: none; margin: 2px; width: 265.01px;">
<div style="margin: 0px auto;">
<a class="image" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Narasimha_Temple-Mangalagiri..JPG" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><img alt="" data-file-height="960" data-file-width="1280" height="198" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/te/thumb/3/38/Narasimha_Temple-Mangalagiri..JPG/320px-Narasimha_Temple-Mangalagiri..JPG" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/te/thumb/3/38/Narasimha_Temple-Mangalagiri..JPG/480px-Narasimha_Temple-Mangalagiri..JPG 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/te/thumb/3/38/Narasimha_Temple-Mangalagiri..JPG/640px-Narasimha_Temple-Mangalagiri..JPG 2x" style="background: rgb(255, 255, 255); border: none; display: block; margin: 0px auto; vertical-align: middle;" width="265" /></a></div>
</div>
<div class="gallerytext" style="font-size: 13.16px; overflow: hidden; padding: 2px 4px; word-wrap: break-word;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
దేవాలయ వెనుక ద్వారము</div>
</div>
</div>
</li>
 
<li class="gallerybox" style="display: inline-block; margin-bottom: 0.1em; vertical-align: top; width: 260.818px; zoom: 1;"><div style="width: 260.818px;">
<div class="thumb" style="background-color: #f9f9f9; border: none; margin: 2px; width: 258.818px;">
<div style="margin: 0px auto;">
<a class="image" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Main_Temple,Mangalagiri.jpg" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><img alt="" data-file-height="690" data-file-width="900" height="198" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/te/thumb/d/d0/Main_Temple%2CMangalagiri.jpg/313px-Main_Temple%2CMangalagiri.jpg" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/te/thumb/d/d0/Main_Temple%2CMangalagiri.jpg/470px-Main_Temple%2CMangalagiri.jpg 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/te/thumb/d/d0/Main_Temple%2CMangalagiri.jpg/626px-Main_Temple%2CMangalagiri.jpg 2x" style="background: rgb(255, 255, 255); border: none; display: block; margin: 0px auto; vertical-align: middle;" width="258" /></a></div>
</div>
<div class="gallerytext" style="font-size: 13.16px; overflow: hidden; padding: 2px 4px; word-wrap: break-word;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
నరసింహస్వామివారి క్రింది దేవాలయము మరియు అమ్మవారి ఆలయాలు</div>
</div>
</div>
</li>
 
<li class="gallerybox" style="display: inline-block; margin-bottom: 0.1em; vertical-align: top; width: 271.964px; zoom: 1;"><div style="width: 271.964px;">
<div class="thumb" style="background-color: #f9f9f9; border: none; margin: 2px; width: 269.964px;">
<div style="margin: 0px auto;">
<a class="image" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Mangalagiri-temple.jpg" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><img alt="" data-file-height="660" data-file-width="900" height="198" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/te/thumb/2/2e/Mangalagiri-temple.jpg/327px-Mangalagiri-temple.jpg" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/te/thumb/2/2e/Mangalagiri-temple.jpg/491px-Mangalagiri-temple.jpg 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/te/thumb/2/2e/Mangalagiri-temple.jpg/655px-Mangalagiri-temple.jpg 2x" style="background: rgb(255, 255, 255); border: none; display: block; margin: 0px auto; vertical-align: middle;" width="269" /></a></div>
</div>
<div class="gallerytext" style="font-size: 13.16px; overflow: hidden; padding: 2px 4px; word-wrap: break-word;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
లక్ష్మీ నరసింహస్వామివారి ఆలయము, గోపురము</div>
</div>
</div>
</li>
 
<li class="gallerybox" style="display: inline-block; margin-bottom: 0.1em; vertical-align: top; width: 414.093px; zoom: 1;"><div style="width: 414.093px;">
<div class="thumb" style="background-color: #f9f9f9; border: none; margin: 2px; width: 412.093px;">
<div style="margin: 0px auto;">
<a class="image" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Mangalagiri_shankam.jpg" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><img alt="" data-file-height="435" data-file-width="800" height="223" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/te/thumb/b/bb/Mangalagiri_shankam.jpg/442px-Mangalagiri_shankam.jpg" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/te/thumb/b/bb/Mangalagiri_shankam.jpg/662px-Mangalagiri_shankam.jpg 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/te/b/bb/Mangalagiri_shankam.jpg 2x" style="background: rgb(255, 255, 255); border: none; display: block; margin: 0px auto; vertical-align: middle;" width="412" /></a></div>
</div>
<div class="gallerytext" style="font-size: 13.16px; overflow: hidden; padding: 2px 4px; word-wrap: break-word;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
మంగళగిరి శ్రీ లక్ష్మీ నృసింహస్వామి వారికి తంజావూరు మహారాజు బహుకరించిన దక్షిణావృత శంఖము</div>
</div>
</div>
</li>
 
<li class="gallerybox" style="display: inline-block; margin-bottom: 0.1em; vertical-align: top; width: 299.942px; zoom: 1;"><div style="width: 299.942px;">
<div class="thumb" style="background-color: #f9f9f9; border: none; margin: 2px; width: 298.942px;">
<div style="margin: 0px auto;">
<a class="image" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Diguva_mangalagiri_temple_guntur_dist_AP.jpg" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><img alt="" data-file-height="960" data-file-width="1280" height="223" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Diguva_mangalagiri_temple_guntur_dist_AP.jpg/320px-Diguva_mangalagiri_temple_guntur_dist_AP.jpg" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Diguva_mangalagiri_temple_guntur_dist_AP.jpg/480px-Diguva_mangalagiri_temple_guntur_dist_AP.jpg 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Diguva_mangalagiri_temple_guntur_dist_AP.jpg/640px-Diguva_mangalagiri_temple_guntur_dist_AP.jpg 2x" style="background: rgb(255, 255, 255); border: none; display: block; margin: 0px auto; vertical-align: middle;" width="298" /></a></div>
</div>
<div class="gallerytext" style="font-size: 13.16px; overflow: hidden; padding: 2px 4px; word-wrap: break-word;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
దిగువ మంగళగిరి దేవాలయాలు</div>
</div>
</div>
</li>
 
<li class="gallerybox" style="display: inline-block; margin-bottom: 0.1em; vertical-align: top; width: 154.265px; zoom: 1;"><div style="width: 154.265px;">
<div class="thumb" style="background-color: #f9f9f9; border: none; margin: 2px; width: 152.265px;">
<div style="margin: 0px auto;">
<a class="image" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Mangalagiri_temple_1.JPG" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><img alt="" data-file-height="2592" data-file-width="1758" height="223" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Mangalagiri_temple_1.JPG/163px-Mangalagiri_temple_1.JPG" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Mangalagiri_temple_1.JPG/244px-Mangalagiri_temple_1.JPG 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Mangalagiri_temple_1.JPG/325px-Mangalagiri_temple_1.JPG 2x" style="background: rgb(255, 255, 255); border: none; display: block; margin: 0px auto; vertical-align: middle;" width="152" /></a></div>
</div>
<div class="gallerytext" style="font-size: 13.16px; overflow: hidden; padding: 2px 4px; word-wrap: break-word;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
మంగళగిరి లక్ష్మీనరసింహ ఆలయంలో ప్రకటన పట్టిక</div>
</div>
</div>
</li>
 
<li class="gallerybox" style="display: inline-block; margin-bottom: 0.1em; vertical-align: top; width: 229.699px; zoom: 1;"><div style="width: 229.699px;">
<div class="thumb" style="background-color: #f9f9f9; border: none; margin: 2px; width: 227.699px;">
<div style="margin: 0px auto;">
<a class="image" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Mangalagiri_temple_.._raja_venktadri_naidu..JPG" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><img alt="" data-file-height="2592" data-file-width="2637" height="223" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/Mangalagiri_temple_.._raja_venktadri_naidu..JPG/244px-Mangalagiri_temple_.._raja_venktadri_naidu..JPG" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/Mangalagiri_temple_.._raja_venktadri_naidu..JPG/366px-Mangalagiri_temple_.._raja_venktadri_naidu..JPG 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/Mangalagiri_temple_.._raja_venktadri_naidu..JPG/488px-Mangalagiri_temple_.._raja_venktadri_naidu..JPG 2x" style="background: rgb(255, 255, 255); border: none; display: block; margin: 0px auto; vertical-align: middle;" width="227" /></a></div>
</div>
<div class="gallerytext" style="font-size: 13.16px; overflow: hidden; padding: 2px 4px; word-wrap: break-word;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
మంగళగిరి లక్ష్మీనరసింహ స్వామి ఆలయం (దిగువ) ప్రధాన గోపురంలో వున్న చిత్రపటము. శ్రీ వాసిరెడ్డి వెంకటాద్రి నాయుడు. గోపుర నిర్మాత</div>
</div>
</div>
</li>
</ul>
</div>
</div>
</h3>
<h2 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; font-family: 'Linux Libertine', Georgia, Times, serif; font-weight: normal; line-height: 1.3; margin: 1em 0px 0.25em; overflow: hidden; padding: 0px;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.AA.E0.B1.8D.E0.B0.B0.E0.B0.AE.E0.B1.81.E0.B0.96.E0.B1.81.E0.B0.B2_.E0.B0.B8.E0.B0.82.E0.B0.A6.E0.B0.B0.E0.B1.8D.E0.B0.B6.E0.B0.A8.E0.B0.B2.E0.B1.81">ప్రముఖుల సందర్శనలు</span></h2>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">
<div class="thumb tright" style="clear: right; float: right; margin: 0.5em 0px 1.3em 1.4em; width: 262px;">
<div class="thumbinner" style="background-color: #f9f9f9; border: 1px solid rgb(204, 204, 204); font-size: 13.16px; min-width: 100px; overflow: hidden; padding: 3px; text-align: center;">
<div style="margin: 1px; width: 252px;">
<div class="thumbimage" style="border: 1px solid rgb(204, 204, 204);">
<a class="image" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Mangalagiri_temple_main_entrance.JPG" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><img alt="మంగళగిరి శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి ఆలయ ప్రధాన గోపురము (దిగువ)" data-file-height="4608" data-file-width="2592" height="444" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/Mangalagiri_temple_main_entrance.JPG/250px-Mangalagiri_temple_main_entrance.JPG" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/Mangalagiri_temple_main_entrance.JPG/375px-Mangalagiri_temple_main_entrance.JPG 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/Mangalagiri_temple_main_entrance.JPG/500px-Mangalagiri_temple_main_entrance.JPG 2x" style="border: none; vertical-align: middle;" width="250" /></a></div>
<div class="thumbcaption" style="border: none; clear: left; font-size: 12.3704px; line-height: 1.4em; padding: 3px; text-align: left;">
మంగళగిరి శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి ఆలయ ప్రధాన గోపురము (దిగువ)</div>
</div>
<div style="margin: 1px; width: 252px;">
<div class="thumbimage" style="border: 1px solid rgb(204, 204, 204);">
<a class="image" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Mangalagiri,_laxminarasimha_Temple_dwaja_sthambam.JPG" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><img alt="మంగళగిరి శ్రీ లక్ష్మీనరసింహ స్వామి వారి దిగువ ఆలయంలోని ద్వజ స్థంభం" data-file-height="2592" data-file-width="2975" height="218" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/Mangalagiri%2C_laxminarasimha_Temple_dwaja_sthambam.JPG/250px-Mangalagiri%2C_laxminarasimha_Temple_dwaja_sthambam.JPG" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/Mangalagiri%2C_laxminarasimha_Temple_dwaja_sthambam.JPG/375px-Mangalagiri%2C_laxminarasimha_Temple_dwaja_sthambam.JPG 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/Mangalagiri%2C_laxminarasimha_Temple_dwaja_sthambam.JPG/500px-Mangalagiri%2C_laxminarasimha_Temple_dwaja_sthambam.JPG 2x" style="border: none; vertical-align: middle;" width="250" /></a></div>
<div class="thumbcaption" style="border: none; clear: left; font-size: 12.3704px; line-height: 1.4em; padding: 3px; text-align: left;">
మంగళగిరి శ్రీ లక్ష్మీనరసింహ స్వామి వారి దిగువ ఆలయంలోని ద్వజ స్థంభం</div>
</div>
<div style="margin: 1px; width: 252px;">
<div class="thumbimage" style="border: 1px solid rgb(204, 204, 204);">
<a class="image" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Mangalagiri_temple_chariat.JPG" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><img alt="మంగళగిరి శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి వారి రథం./ ఆలయం ముందున్నది" data-file-height="2592" data-file-width="2351" height="276" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/Mangalagiri_temple_chariat.JPG/250px-Mangalagiri_temple_chariat.JPG" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/Mangalagiri_temple_chariat.JPG/375px-Mangalagiri_temple_chariat.JPG 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/Mangalagiri_temple_chariat.JPG/500px-Mangalagiri_temple_chariat.JPG 2x" style="border: none; vertical-align: middle;" width="250" /></a></div>
<div class="thumbcaption" style="border: none; clear: left; font-size: 12.3704px; line-height: 1.4em; padding: 3px; text-align: left;">
మంగళగిరి శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి వారి రథం./ ఆలయం ముందున్నది</div>
</div>
<div style="margin: 1px; width: 252px;">
<div class="thumbimage" style="border: 1px solid rgb(204, 204, 204);">
<a class="image" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Mangalagiri_temple_4.JPG" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><img alt="మంగళగిరి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి దేవాలయ ప్రధాన గోపురము" data-file-height="2592" data-file-width="4608" height="141" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Mangalagiri_temple_4.JPG/250px-Mangalagiri_temple_4.JPG" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Mangalagiri_temple_4.JPG/375px-Mangalagiri_temple_4.JPG 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Mangalagiri_temple_4.JPG/500px-Mangalagiri_temple_4.JPG 2x" style="border: none; vertical-align: middle;" width="250" /></a></div>
<div class="thumbcaption" style="border: none; clear: left; font-size: 12.3704px; line-height: 1.4em; padding: 3px; text-align: left;">
మంగళగిరి లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి దేవాలయ ప్రధాన గోపురము</div>
</div>
<div style="margin: 1px; width: 252px;">
<div class="thumbimage" style="border: 1px solid rgb(204, 204, 204);">
<a class="image" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Mangalagiri,_laxminarasimha_hill_Temple_view.JPG" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><img alt="మంగళగిరి శ్రీ లక్ష్మీనరసింహ స్వామి వారి కొండ మీది ఆలయము" data-file-height="2592" data-file-width="2857" height="227" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Mangalagiri%2C_laxminarasimha_hill_Temple_view.JPG/250px-Mangalagiri%2C_laxminarasimha_hill_Temple_view.JPG" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Mangalagiri%2C_laxminarasimha_hill_Temple_view.JPG/375px-Mangalagiri%2C_laxminarasimha_hill_Temple_view.JPG 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Mangalagiri%2C_laxminarasimha_hill_Temple_view.JPG/500px-Mangalagiri%2C_laxminarasimha_hill_Temple_view.JPG 2x" style="border: none; vertical-align: middle;" width="250" /></a></div>
<div class="thumbcaption" style="border: none; clear: left; font-size: 12.3704px; line-height: 1.4em; padding: 3px; text-align: left;">
మంగళగిరి శ్రీ లక్ష్మీనరసింహ స్వామి వారి కొండ మీది ఆలయము</div>
</div>
<div style="margin: 1px; width: 252px;">
<div class="thumbimage" style="border: 1px solid rgb(204, 204, 204);">
<a class="image" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:Mangalagiri,_laxminarasimha_Temple_dwajasthambam_base.JPG" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><img alt="మంగళగిరి లక్ష్మీ నరసింహ స్వక్వమి వారి ఆలయ ద్వజస్థంభ పీటము/ మంగళగిరి" data-file-height="2592" data-file-width="4608" height="141" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Mangalagiri%2C_laxminarasimha_Temple_dwajasthambam_base.JPG/250px-Mangalagiri%2C_laxminarasimha_Temple_dwajasthambam_base.JPG" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Mangalagiri%2C_laxminarasimha_Temple_dwajasthambam_base.JPG/375px-Mangalagiri%2C_laxminarasimha_Temple_dwajasthambam_base.JPG 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Mangalagiri%2C_laxminarasimha_Temple_dwajasthambam_base.JPG/500px-Mangalagiri%2C_laxminarasimha_Temple_dwajasthambam_base.JPG 2x" style="border: none; vertical-align: middle;" width="250" /></a></div>
<div class="thumbcaption" style="border: none; clear: left; font-size: 12.3704px; line-height: 1.4em; padding: 3px; text-align: left;">
మంగళగిరి లక్ష్మీ నరసింహ స్వక్వమి వారి ఆలయ ద్వజస్థంభ పీటము/ మంగళగిరి</div>
</div>
<div style="margin: 1px; width: 252px;">
<div class="thumbimage" style="border: 1px solid rgb(204, 204, 204);">
<a class="image" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%82:%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF_%E0%B0%B2%E0%B1%8B_%E0%B0%B2%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%AE%E0%B1%80%E0%B0%A8%E0%B0%B0%E0%B0%B8%E0%B0%BF%E0%B0%82%E0%B0%B9%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B0%BF_%E0%B0%86%E0%B0%B2%E0%B0%AF_%E0%B0%97%E0%B1%8B%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B0%82.JPG" style="background: none; color: #0b0080; text-decoration: none;"><img alt="మంగళగిరి లో దిగువన గల లక్ష్మీనరసింహస్వామి ఆలయ గోపురం" data-file-height="3240" data-file-width="4320" height="188" src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF_%E0%B0%B2%E0%B1%8B_%E0%B0%B2%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%AE%E0%B1%80%E0%B0%A8%E0%B0%B0%E0%B0%B8%E0%B0%BF%E0%B0%82%E0%B0%B9%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B0%BF_%E0%B0%86%E0%B0%B2%E0%B0%AF_%E0%B0%97%E0%B1%8B%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B0%82.JPG/250px-%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF_%E0%B0%B2%E0%B1%8B_%E0%B0%B2%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%AE%E0%B1%80%E0%B0%A8%E0%B0%B0%E0%B0%B8%E0%B0%BF%E0%B0%82%E0%B0%B9%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B0%BF_%E0%B0%86%E0%B0%B2%E0%B0%AF_%E0%B0%97%E0%B1%8B%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B0%82.JPG" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF_%E0%B0%B2%E0%B1%8B_%E0%B0%B2%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%AE%E0%B1%80%E0%B0%A8%E0%B0%B0%E0%B0%B8%E0%B0%BF%E0%B0%82%E0%B0%B9%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B0%BF_%E0%B0%86%E0%B0%B2%E0%B0%AF_%E0%B0%97%E0%B1%8B%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B0%82.JPG/375px-%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF_%E0%B0%B2%E0%B1%8B_%E0%B0%B2%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%AE%E0%B1%80%E0%B0%A8%E0%B0%B0%E0%B0%B8%E0%B0%BF%E0%B0%82%E0%B0%B9%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B0%BF_%E0%B0%86%E0%B0%B2%E0%B0%AF_%E0%B0%97%E0%B1%8B%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B0%82.JPG 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF_%E0%B0%B2%E0%B1%8B_%E0%B0%B2%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%AE%E0%B1%80%E0%B0%A8%E0%B0%B0%E0%B0%B8%E0%B0%BF%E0%B0%82%E0%B0%B9%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B0%BF_%E0%B0%86%E0%B0%B2%E0%B0%AF_%E0%B0%97%E0%B1%8B%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B0%82.JPG/500px-%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF_%E0%B0%B2%E0%B1%8B_%E0%B0%B2%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%AE%E0%B1%80%E0%B0%A8%E0%B0%B0%E0%B0%B8%E0%B0%BF%E0%B0%82%E0%B0%B9%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B0%BF_%E0%B0%86%E0%B0%B2%E0%B0%AF_%E0%B0%97%E0%B1%8B%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B0%82.JPG 2x" style="border: none; vertical-align: middle;" width="250" /></a></div>
<div class="thumbcaption" style="border: none; clear: left; font-size: 12.3704px; line-height: 1.4em; padding: 3px; text-align: left;">
మంగళగిరి లో దిగువన గల లక్ష్మీనరసింహస్వామి ఆలయ గోపురం</div>
</div>
</div>
</div>
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
ప్రాచీన కాలం నుండి, మంగళగిరి <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%9A%E0%B1%87%E0%B0%A8%E0%B1%87%E0%B0%A4" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="చేనేత">చేనేతకు</a>, <a class="mw-redirect" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B1%88%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%A3%E0%B0%B5%E0%B0%82" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="వైష్ణవం">వైష్ణవ</a> మతానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఎందరో చారిత్రక ప్రముఖులు మంగళగిరిని సందర్శించారు. వారిలో <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%85%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B1%88%E0%B0%A4%E0%B0%82" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="అద్వైతం">అద్వైత</a> సిద్ధాంతకర్త <a class="mw-redirect" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%86%E0%B0%A6%E0%B0%BF_%E0%B0%B6%E0%B0%82%E0%B0%95%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%9A%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B1%81%E0%B0%A1%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="ఆది శంకరాచార్యుడు">ఆది శంకరాచార్యులు</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%B6%E0%B0%BF%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%9F%E0%B0%BE%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B1%88%E0%B0%A4%E0%B0%82" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="విశిష్టాద్వైతం">విశిష్టాద్వైతాన్ని</a> ప్రవచించిన <a class="mw-redirect" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B0%BE%E0%B0%A8%E0%B1%81%E0%B0%9C%E0%B0%BE%E0%B0%9A%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="రామానుజాచార్యులు">రామానుజాచార్యులు</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B1%88%E0%B0%A4%E0%B0%82" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="ద్వైతం">ద్వైత</a> సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించిన <a class="mw-redirect" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%A7%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%9A%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="మధ్వాచార్యులు">మధ్వాచార్యులు</a> ప్రముఖులు. <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B0%AD%E0%B0%BE%E0%B0%9A%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%81&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="వల్లభాచార్యులు (పుట లేదు)">వల్లభాచార్యులు</a> ఇక్కడి నుండే తన ప్రవచనాలను వినిపించాడు. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%9A%E0%B1%88%E0%B0%A4%E0%B0%A8%E0%B1%8D%E0%B0%AF_%E0%B0%AE%E0%B0%B9%E0%B0%BE%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%AD%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="చైతన్య మహాప్రభు">చైతన్య మహాప్రభు</a> కూడా ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శించాడు. ఆయన పాద ముద్రలు కొండ వద్ద కనిపిస్తాయి అంటారు. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%85%E0%B0%A8%E0%B1%8D%E0%B0%A8%E0%B0%AE%E0%B0%AF%E0%B1%8D%E0%B0%AF" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="అన్నమయ్య">తాళ్ళపాక అన్నమాచార్యుని</a> మనుమడు, <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%A4%E0%B0%BE%E0%B0%B3%E0%B1%8D%E0%B0%B3%E0%B0%AA%E0%B0%BE%E0%B0%95_%E0%B0%9A%E0%B0%BF%E0%B0%A8_%E0%B0%A4%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B1%81%E0%B0%AE%E0%B0%B2%E0%B0%AF%E0%B1%8D%E0%B0%AF&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="తాళ్ళపాక చిన తిరుమలయ్య (పుట లేదు)">తాళ్ళపాక చిన తిరుమలయ్య</a> <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=1561&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="1561 (పుట లేదు)">1561లో</a> <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B0%BE%E0%B0%A8%E0%B1%81%E0%B0%9C&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="రామానుజ (పుట లేదు)">రామానుజ</a> సమాజానికి ఇక్కడ భూమి దానం చేసాడు.</div>
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
<a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B6%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B1%80_%E0%B0%95%E0%B1%83%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%A3%E0%B0%A6%E0%B1%87%E0%B0%B5_%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%AF%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="శ్రీ కృష్ణదేవ రాయలు">శ్రీ కృష్ణదేవరాయల</a> కాలంలో ఆయన మంత్రి <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A4%E0%B0%BF%E0%B0%AE%E0%B1%8D%E0%B0%AE%E0%B0%B0%E0%B1%81%E0%B0%B8%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="తిమ్మరుసు">తిమ్మరుసు</a> మంగళగిరిని సందర్శించి, విజయస్థూపం నిర్మింపజేసాడు. కొండవీటి మంత్రి సిద్ధరాజు తిమ్మరాజు గుడిని అభివృద్ధి చేసి, దానికి భూదానం చేసాడు. అబ్బన కవి ఇక్కడి దేవాలయాన్ని అనేక సార్లు సందర్శించాడు. తన <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%85%E0%B0%A8%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B1%81%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%A7_%E0%B0%9A%E0%B0%B0%E0%B0%BF%E0%B0%A4&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="అనిరుద్ధ చరిత (పుట లేదు)">అనిరుద్ధ చరిత</a> ను నరసింహస్వామికి అంకితమిచ్చాడు.</div>
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
<a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=1594&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="1594 (పుట లేదు)">1594లో</a> <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%97%E0%B1%8B%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%95%E0%B1%8A%E0%B0%82%E0%B0%A1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="గోల్కొండ">గోల్కొండ</a> సుల్తాను <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%95%E0%B1%81%E0%B0%A4%E0%B1%81%E0%B0%AC%E0%B1%8D%E2%80%8C_%E0%B0%86%E0%B0%B2%E0%B1%80&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="కుతుబ్‌ ఆలీ (పుట లేదు)">కుతుబ్‌ ఆలీ</a> <strong class="selflink">మంగళగిరిని</strong> సందర్శించాడు. <a class="mw-redirect" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%B8%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B1%86%E0%B0%A1%E0%B1%8D%E0%B0%A1%E0%B0%BF_%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%82%E0%B0%95%E0%B0%9F%E0%B0%BE%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BF_%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%AF%E0%B1%81%E0%B0%A1%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="వాసిరెడ్డి వేంకటాద్రి నాయుడు">వాసిరెడ్డి వేంకటాద్రి నాయుడు</a> జమీందారు హోదాలో అనేక పర్యాయాలు పర్యటించాడు.<a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%AE%E0%B0%B9%E0%B0%AE%E0%B1%8D%E0%B0%AE%E0%B0%A6%E0%B1%8D_%E0%B0%86%E0%B0%B2%E0%B1%80_%E0%B0%95%E0%B1%81%E0%B0%A4%E0%B1%81%E0%B0%AC%E0%B1%8D%E2%80%8C_%E0%B0%B7%E0%B0%BE&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="మహమ్మద్ ఆలీ కుతుబ్‌ షా (పుట లేదు)">మహమ్మద్ ఆలీ కుతుబ్‌ షా</a> మంగళగిరికి వచ్చినపుడు పన్ను భారాన్ని తగ్గించి, శాసన స్థంభాన్ని నిర్మించాడు. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1679" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1679">1679</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%9A%E0%B0%BF_22" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="మార్చి 22">మార్చి 22న</a> <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%88%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%9F%E0%B1%8D%E2%80%8C_%E0%B0%87%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%BE_%E0%B0%95%E0%B0%82%E0%B0%AA%E0%B1%86%E0%B0%A8%E0%B1%80&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="ఈస్ట్‌ ఇండియా కంపెనీ (పుట లేదు)">ఈస్ట్‌ ఇండియా కంపెనీ</a> ముఖ్య అధికారి - స్ట్రైన్‌ షాం మాస్టర్‌ ఇక్కడి దేవాలయాన్ని దర్శించాడు. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1820" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1820">1820</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A8%E0%B0%B5%E0%B0%82%E0%B0%AC%E0%B0%B0%E0%B1%8D_20" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="నవంబర్ 20">నవంబరు 20న</a> <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A4%E0%B0%82%E0%B0%9C%E0%B0%BE%E0%B0%B5%E0%B1%82%E0%B0%B0%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="తంజావూరు">తంజావూరు</a> రాజు శరభోజి గుడిని దర్శించి, దక్షిణావర్త శంఖాన్ని బహూకరించాడు.</div>
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
<a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1962" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1962">1962</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AB%E0%B0%BF%E0%B0%AC%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%B5%E0%B0%B0%E0%B0%BF_16" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="ఫిబ్రవరి 16">ఫిబ్రవరి 16</a> న <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B0%BE%E0%B0%A8%E0%B1%81%E0%B0%9C_%E0%B0%9C%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%B0%E0%B1%81_(%E0%B0%AA%E0%B1%86%E0%B0%A6_%E0%B0%9C%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%B0%E0%B1%81)%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B0%BF&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="రామానుజ జియ్యరు (పెద జియ్యరు)స్వామి (పుట లేదు)">రామానుజ జియ్యరు (పెద జియ్యరు)స్వామి</a> శ్రీ రామనామ కృతు స్థూపాన్ని స్థాపించాడు. 1982లో <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%AE%E0%B0%A6%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E2%80%8C_%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B0%E0%B1%80%E0%B0%B8%E0%B0%BE&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="మదర్‌ తెరీసా (పుట లేదు)">మదర్‌ తెరీసా</a> డాన్‌ బోస్కో వికలాంగుల పాఠశాలను దర్శించింది.</div>
</div>
</div>
</h3>
<h2 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; font-family: 'Linux Libertine', Georgia, Times, serif; font-weight: normal; line-height: 1.3; margin: 1em 0px 0.25em; overflow: hidden; padding: 0px;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.B6.E0.B0.BE.E0.B0.B8.E0.B0.A8_.E0.B0.B8.E0.B1.8D.E0.B0.A4.E0.B0.82.E0.B0.AD.E0.B0.82">శాసన స్తంభం</span></h2>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
ప్రధాన వీధిలో, రామాలయం వద్ద శాసన స్తంభం వీధి అనే వీధి ఉంది. ఈ వీధిలో ఎనిమిది ముఖాలు కలిగిన ఒక శాసనం ఉంది. ఈ కారణం చేత ఈ వీధికి ఆ పేరు వచ్చింది. ఈ శాసనంలో 46 పంక్తులు తెలుగులోను, 4 <a class="mw-redirect" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AA%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%B7%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%A8%E0%B1%8D" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="పర్షియన్">పర్షియన్</a> ‍లోను వ్రాసి ఉన్నాయి. 1565 నుండి మంగళగిరి గోల్కొండ కుతుబ్‌ షాహిల పాలనలో ఉండేది. 1593లో కుతుబ్‌ షాహి వృత్తి పన్ను బాగా పెంచేసాడు. అది కట్టలేని చేనేత కార్మికులు <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%9A%E0%B0%BF%E0%B0%B2%E0%B1%80%E0%B0%AA%E0%B0%9F%E0%B1%8D%E0%B0%A8%E0%B0%82" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="మచిలీపట్నం">మచిలీపట్నం</a> వంటి ప్రాంతాలకు వలస వెళ్ళిపోయారు. ఈ విషయం తెలిసిన సుల్తాను వాళ్ళను వెనక్కి రప్పించమని తన సేనాధిపతి ఖోజా ఆలీని ఆదేశించాడు. ఖోజా ఆలీ <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B0%B0%E0%B0%BF" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="పుల్లరి">పుల్లరి</a> తీసివేస్తున్నట్లు, ఇతర పన్నులను నాలుగు వాయిదాలలో కట్టవచ్చని ప్రకటించి అదే విషయాన్ని ఈ శాసనంపై వ్రాయించాడు.</div>
</div>
</div>
</h3>
<h2 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; font-family: 'Linux Libertine', Georgia, Times, serif; font-weight: normal; line-height: 1.3; margin: 1em 0px 0.25em; overflow: hidden; padding: 0px;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.AA.E0.B1.86.E0.B0.A6.E0.B1.8D.E0.B0.A6_.E0.B0.95.E0.B1.8B.E0.B0.A8.E0.B1.87.E0.B0.B0.E0.B1.81">పెద్ద కోనేరు</span></h2>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
మంగళగిరి మధ్యలో, అర ఎకరం వైశాల్యంలో కోనేరొకటుంది. దీని పేరు <b><a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%95%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%BE%E0%B0%A3_%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%95%E0%B0%B0%E0%B0%BF%E0%B0%A3%E0%B0%BF&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="కల్యాణ పుష్కరిణి (పుట లేదు)">కల్యాణ పుష్కరిణి</a></b>. <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=1558&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="1558 (పుట లేదు)">1558</a> లో విజయనగర రాజుల అధీనంలో ఉండగా దీనిని తవ్వించారు. చాలా లోతైన ఈ కోనేటికి నాలుగు వైపుల మెట్లు ఉన్నాయి. లక్ష్మీనారాయణ స్వామి దేవాలయానికి చెందిన ఈ కోనేటిలో రెండు బావులు ఉన్నట్లుగా చెబుతారు. గుడికి తూర్పున<a class="mw-redirect" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B6%E0%B0%BF%E0%B0%B5%E0%B0%B2%E0%B0%BF%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%82" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="శివలింగం">శివలింగం</a> కలదు. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1832" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1832">1832</a> నాటి కరువులో కోనేరు ఎండిపోయి, 9,840 తుపాకులు, 44 గుళ్ళు బయట పడ్డాయి. ఇవి పిండారీలకు చెందినవి. కోనేటి అడుగున బంగారు గుడి ఉందని ప్రజలు అనుకుంటారని <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1883" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1883">1883లో</a> గార్డన్‌ మెకెంజీ <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%95%E0%B1%83%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%A3%E0%B0%BE_%E0%B0%9C%E0%B0%BF%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B0%BE" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="కృష్ణా జిల్లా">కృష్ణా జిల్లా</a> మాన్యువల్‌న్‌ లో రాసాడు. <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=19%E0%B0%B5_%E0%B0%B6%E0%B0%A4%E0%B0%BE%E0%B0%AC%E0%B1%8D%E0%B0%A6%E0%B0%82&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="19వ శతాబ్దం (పుట లేదు)">19వ శతాబ్దిలో</a> మారెళ్ళ శీనయ్యదాసు కోనేటిలో ఆంజనేయ స్వామి గుడిని నిర్మించి రెండెకరాల స్థలాన్ని దానమిచ్చాడు. శతాబ్దాలపాటు ప్రజలీ కోనేటి నీటితో దేవునికి అభిషేకం జరిపించారు. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/2004" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="2004">2004లో</a> కృష్ణా పుష్కరాల సందర్భంగా కోనేటికి ప్రహరీగోడ నిర్మించారు.</div>
</div>
</div>
</h3>
<h2 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; font-family: 'Linux Libertine', Georgia, Times, serif; font-weight: normal; line-height: 1.3; margin: 1em 0px 0.25em; overflow: hidden; padding: 0px;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.9C.E0.B0.AF_.E0.B0.B8.E0.B1.8D.E0.B0.A4.E0.B0.82.E0.B0.AD.E0.B0.82_-_.E0.B0.95.E0.B1.83.E0.B0.B7.E0.B1.8D.E0.B0.A3.E0.B0.A6.E0.B1.87.E0.B0.B5.E0.B0.B0.E0.B0.BE.E0.B0.AF.E0.B0.B2_.E0.B0.B6.E0.B0.BE.E0.B0.B8.E0.B0.A8.E0.B0.82">జయ స్తంభం - కృష్ణదేవరాయల శాసనం</span></h2>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
పానకాలస్వామి దేవాలయం (కొండమీది గుడి) మెట్ల మొదట్లో ఈ శాసనం ఉంది. శ్రీ కృష్ణదేవరాయలచే ఈ శాసనం ప్రతిష్ఠింపబడినదని చెబుతారు. వాస్తవానికి ఇది రాయల మహామంత్రి సాళువ తిమ్మరుసుకు చెందినది. 1515 జూన్‌ 23 న శ్రీ కృష్ణదేవరాయలు కొండవీటిని జయించి ఈ శాసనం వ్రాయించాడు. రాయల విజయాన్ని సూచించే ఈ స్తంభాన్ని జయ స్తంభం అన్నారు. అమరావతి పాలకుడైన నాదెండ్ల తిమ్మయ్య ఇచ్చిన 19 దానశాసనాల ప్రసక్తికూడా దీనిపై ఉన్నది. దీనిలోని 198వ వరుస నుండి 208వ వరుస వరకు మూడు ముఖ్యమైన చారిత్రక సమాచారాలు ఉన్నాయి.</div>
<div class="poem">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
198. గతి మిధున క్రోధఖెలా మనోగ్నం ప<br />199. రా వారాంకాకారం తటపుట ఘటితొత్థ<br />200. లతాలం థటాకం కృత్వా నాదిండ్లయప్ప<br />201. భు రక్రుతతరాం విప్రసాధాథుకూరౌ<br />202. శాకాబ్దే గజరామ వార్ధిమహిగే ధాథ్రా<br />203. ఖ్యవర్షే ఘనం ప్రాసాదం నవహేమకుం<br />204. భకలిథం రమ్యం మహామంతపం స్రిమన్మం<br />205. గళ షైల నఢ హరయే నాదింద్లయప్ప ప్రభు<br />206. గ్రామం మంగళ శైలవామకమపి ప్రాధాత్‌<br />207. నృసింహాయచ శాకబ్దే బ్రహ్మవహ్ని శృ<br />208. తిశశిగణితే చేశ్వరాఖ్యే వర్షే రేటూరి గ్రామ</div>
</div>
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
<a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=1516&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="1516 (పుట లేదు)">1516</a> లో ఒక మండపం తొమ్మిది కుంభాలను నిర్మించారు. ఇప్పటి 11 అంతస్తుల గాలి గోపురానికి అప్పట్లో మూడంతస్థులే ఉండేవి. ఆ మూడింటిని తిమ్మయ్య కట్టించాడని ప్రతీతి. శాసనం ప్రకారం నరసింహస్వామి గుడికి ఈ పట్టణాన్ని దానమిచ్చారు. దేవునికి దానమిచ్చిన ఈ భాగాలను దేవభూమి లేదా దేవస్థాన గ్రామంగా పిలిచేవారు కనుక విజయనగర రాజ్యంలో మంగళగిరి ఒక దేవభూమి.</div>
</div>
</div>
</h3>
<h2 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; font-family: 'Linux Libertine', Georgia, Times, serif; font-weight: normal; line-height: 1.3; margin: 1em 0px 0.25em; overflow: hidden; padding: 0px;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.9A.E0.B0.BE.E0.B0.B0.E0.B0.BF.E0.B0.A4.E0.B1.8D.E0.B0.B0.E0.B0.95_.E0.B0.AA.E0.B1.8D.E0.B0.B0.E0.B0.BE.E0.B0.A7.E0.B0.BE.E0.B0.A8.E0.B1.8D.E0.B0.AF.E0.B0.A4">చారిత్రక ప్రాధాన్యత</span></h2>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
లక్ష్మీనరసింహస్వామి గుడిమీద (కొండ కింది గుడి)గల రాతి చెక్కడాలకు చారిత్రక ప్రాధాన్యత ఉంది. <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=1558&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="1558 (పుట లేదు)">1558లో</a> <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B8%E0%B0%A6%E0%B0%BE%E0%B0%B6%E0%B0%BF%E0%B0%B5_%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%AF%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="సదాశివ రాయలు">సదాశివ రాయలు</a> విజయనగర రాజ్యాన్ని పాలించేటపుడు, అప్పటి కొండవీటి సామంతుడు తిమ్మరాజయ్యచే ఈ చెక్కడం లిఖించబడింది. అప్పట్లో రాజ్యంలోని వారసుల్లో తిరుమల రాజు ఒకడు. అతడు తిమ్మరాజయ్యకు మేనమామ. ఈ 143 పంక్తుల చెక్కడంలో తిమ్మరాజయ్య ఇచ్చిన దానాల వివరాలు ఉన్నాయి. అందుకే దీనిని ధర్మ శాసనం అని అంటారు.</div>
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
చెక్కడాలపై నున్న వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి: పన్నులు తొలగించబడ్డాయి. విజయనగర సామంత రాజైన తిరుమలరాజు 28 గ్రామాలలోని 200 కుంచాల భూమిని (10 కుంచాలు = 1 ఎకరం) గుడికి దానమిచ్చాడు. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A8%E0%B0%82%E0%B0%AC%E0%B1%82%E0%B0%B0%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="నంబూరు">నంబూరు</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A4%E0%B0%BE%E0%B0%B3%E0%B1%8D%E0%B0%B3%E0%B1%82%E0%B0%B0%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="తాళ్ళూరు">తాళ్ళూరు</a>, <a class="mw-redirect" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A8%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B0%AA%E0%B0%BE%E0%B0%A1%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="నల్లపాడు">నల్లపాడు</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%87%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%8A%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B1%82%E0%B0%B0%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="మేడికొండూరు">మేడికొండూరు</a>, <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B1%80%E0%B0%B0%E0%B0%82%E0%B0%AD%E0%B1%8A%E0%B0%9F%E0%B1%8D%E0%B0%B2_%E0%B0%AA%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%86%E0%B0%82&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="వీరంభొట్ల పాలెం (పుట లేదు)">వీరంభొట్ల పాలెం</a> (రాంభొట్ల వారి పాలెం?), <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A4%E0%B0%BE%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%8A%E0%B0%82%E0%B0%A1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="తాడికొండ">తాడికొండ</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AA%E0%B1%86%E0%B0%A6%E0%B0%95%E0%B1%8A%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B1%82%E0%B0%B0%E0%B1%81_(%E0%B0%95%E0%B0%B2%E0%B0%BF%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF)" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="పెదకొండూరు (కలిగిరి)">పెదకొండూరు</a>,<a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%97%E0%B1%8A%E0%B0%A1%E0%B0%B5%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%A4%E0%B0%BF&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="గొడవర్తి (పుట లేదు)">గొడవర్తి</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A6%E0%B1%81%E0%B0%97%E0%B1%8D%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%B2" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="దుగ్గిరాల">దుగ్గిరాల</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%89%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%AA%E0%B0%B2%E0%B0%AA%E0%B0%BE%E0%B0%A1%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="ఉప్పలపాడు">ఉప్పలపాడు</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B0%A1%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B0%AE%E0%B0%BE%E0%B0%A8%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="వడ్లమాను">వడ్లమాను</a>, <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%95%E0%B1%81%E0%B0%82%E0%B0%9A%E0%B1%86%E0%B0%A8_%E0%B0%AA%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B0%BF&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="కుంచెన పల్లి (పుట లేదు)">కుంచెన పల్లి</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%95%E0%B1%8A%E0%B0%B2%E0%B0%A8%E0%B1%81%E0%B0%95%E0%B1%8A%E0%B0%82%E0%B0%A1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="కొలనుకొండ">కొలనుకొండ</a>, <a class="mw-disambig" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%86%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%AE%E0%B0%95%E0%B1%82%E0%B0%B0%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="ఆత్మకూరు">ఆత్మకూరు</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B2%E0%B0%BE%E0%B0%82" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="లాం">లాం</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%97%E0%B1%8B%E0%B0%B0%E0%B0%82%E0%B0%9F%E0%B1%8D%E0%B0%B2" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="గోరంట్ల">గోరంట్ల</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%97%E0%B1%8B%E0%B0%B3%E0%B1%8D%E0%B0%B3%E0%B0%AE%E0%B1%82%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AA%E0%B0%BE%E0%B0%A1%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="గోళ్ళమూడిపాడు">గోళ్ళమూడిపాడు</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A8%E0%B0%BF%E0%B0%A1%E0%B0%AE%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="నిడమర్రు">నిడమర్రు</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%95%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B0%97%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="కురగల్లు">కురగల్లు</a>, <a class="mw-disambig" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%90%E0%B0%A8%E0%B0%B5%E0%B1%8B%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="ఐనవోలు">ఐనవోలు</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B6%E0%B0%BE%E0%B0%96%E0%B0%AE%E0%B1%82%E0%B0%B0%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="శాఖమూరు">శాఖమూరు</a>గ్రామాల్లో భూమిని దానం చేసాడు. వాణిజ్య మండలి ముఖ్యుడైన పాపిశెట్టిని మంగళగిరికి అధికారిగా నియమించారు. ఈ చెక్కడంపై ముగ్గురు రాజ వంశీకుల ప్రస్తావన ఉన్నది. వారు: సదాశివ రాయలు, తిరుమల రాజు, తిమ్మరాజు. వారు జరిపిన ఉత్సవాలు, గుడికి చేసిన అభివృద్ధి గురించి కూడా ప్రసక్తి ఉన్నది. గుడి కొరకు 5 విధాల విగ్రహాలను, 10 రకాల ఉత్సవ రథాలను తయారు చేయించారు, కోనేటిని తవ్వించారు, పూల తోటలను పెంచారు.</div>
</div>
</div>
</h3>
<h2 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; font-family: 'Linux Libertine', Georgia, Times, serif; font-weight: normal; line-height: 1.3; margin: 1em 0px 0.25em; overflow: hidden; padding: 0px;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.B5.E0.B0.BE.E0.B0.B8.E0.B0.BF.E0.B0.B0.E0.B1.86.E0.B0.A1.E0.B1.8D.E0.B0.A1.E0.B0.BF_.E0.B0.B5.E0.B1.87.E0.B0.82.E0.B0.95.E0.B0.9F.E0.B0.BE.E0.B0.A6.E0.B1.8D.E0.B0.B0.E0.B0.BF_.E0.B0.A8.E0.B0.BE.E0.B0.AF.E0.B1.81.E0.B0.A1.E0.B1.81">వాసిరెడ్డి వేంకటాద్రి నాయుడు</span></h2>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
<a class="mw-redirect" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%B8%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B1%86%E0%B0%A1%E0%B1%8D%E0%B0%A1%E0%B0%BF_%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%82%E0%B0%95%E0%B0%9F%E0%B0%BE%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BF_%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%AF%E0%B1%81%E0%B0%A1%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="వాసిరెడ్డి వేంకటాద్రి నాయుడు">వాసిరెడ్డి వేంకటాద్రి నాయుడు</a> <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1761" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1761">1761</a> <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%8F%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BF%E0%B0%B2%E0%B1%8D_20" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="ఏప్రిల్ 20">ఏప్రిల్ 20న</a> జగ్గన్న, అచ్చమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1788" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1788">1788</a> నుండి <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1817" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1817">1817</a> వరకు మంగళగిరికి <a class="mw-redirect" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%9C%E0%B0%AE%E0%B1%80%E0%B0%82%E0%B0%A6%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="జమీందారు">జమీందారుగా</a> ఆయన వ్యవహరించాడు. ఆయన అధీనంలో 551 గ్రామాలు ఉండేవి. ఆ కాలంలో <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%9A%E0%B1%86%E0%B0%82%E0%B0%9A%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="చెంచులు">చెంచులు</a> గ్రామాలపైబడి దోచుకుంటూ ఉండేవారు. ఈ దోపిడీలను అరికట్టడానికి ఆయన 150 మంది చెంచు నాయకులను ఆహ్వానించి, వారిని మట్టుపెట్టించాడు. ఈ సంఘటన జరిగిన గ్రామం పేరు <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A8%E0%B0%B0%E0%B1%81%E0%B0%95%E0%B1%81%E0%B0%B3%E0%B1%8D%E0%B0%B3%E0%B0%AA%E0%B0%BE%E0%B0%A1%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="నరుకుళ్ళపాడు">నరుకుళ్ళపాడు</a> గా మారింది. దానితో ప్రజలకు దోపిడీల బెడద తగ్గినా, ఆయన అశాంతికిలోనై, పాప పరిహారార్ధం దేవాలయాల నిర్మాణం చెయ్యమన్న కొందరు పెద్దల సూచన మేరకు అనేక దేవాలయాలను కట్టించాడు. 1807-09లో నరసింహ స్వామి దేవాలయానికి 11 అంతస్థుల గాలి గోపురాన్ని నిర్మింపజేసి ప్రజల జ్ఞాపకాల్లో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయాడు. ఆయన <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1817" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1817">1817</a>, ఆగష్టు 17న మరణించాడు. ఆయన తండ్రి జగ్గన్న పేరు మీదనే <b>బేతవోలు</b> అనే గ్రామం పేరును <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%9C%E0%B0%97%E0%B1%8D%E0%B0%97%E0%B0%AF%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9F" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="జగ్గయ్యపేట">జగ్గయ్యపేట</a> గా మార్చాడు.</div>
</div>
</div>
</h3>
<h2 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; font-family: 'Linux Libertine', Georgia, Times, serif; font-weight: normal; line-height: 1.3; margin: 1em 0px 0.25em; overflow: hidden; padding: 0px;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.95.E0.B0.B0.E0.B1.81.E0.B0.B5.E0.B1.81_.E0.B0.95.E0.B0.BE.E0.B0.9F.E0.B0.95.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B1.81">కరువు కాటకాలు</span></h2>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
<a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1831" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1831">1831లో</a> అతివృష్టి కారణంగా రైతులు పంటను కోల్పోయారు. మరుసటి యేడాది <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A4%E0%B1%81%E0%B0%AB%E0%B0%BE%E0%B0%A8%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="తుఫాను">తుఫాను</a> కారణంగా పంటలు నాశనమయ్యాయి. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1833" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1833">1833లో</a> (తెలుగు సంవత్సరం <b>నందన</b>లో) భయంకరమైన కరువు ఏర్పడింది. ఈ <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%95%E0%B0%B0%E0%B1%81%E0%B0%B5%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="కరువు">కరువు</a> ను <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%A8%E0%B0%82%E0%B0%A6%E0%B0%A8_%E0%B0%95%E0%B0%B0%E0%B1%81%E0%B0%B5%E0%B1%81&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="నందన కరువు (పుట లేదు)">నందన కరువు</a> అనీ, <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%97%E0%B1%81%E0%B0%82%E0%B0%9F%E0%B1%82%E0%B0%B0%E0%B1%81_%E0%B0%95%E0%B0%B0%E0%B1%81%E0%B0%B5%E0%B1%81&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="గుంటూరు కరువు (పుట లేదు)">గుంటూరు కరువు</a> అని అనేవారు. దీనికి <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A1%E0%B1%8A%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%95%E0%B0%B2_%E0%B0%95%E0%B0%B0%E0%B1%81%E0%B0%B5%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="డొక్కల కరువు">డొక్కల కరువు</a> అనీ <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%AA%E0%B1%86%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%A6_%E0%B0%95%E0%B0%B0%E0%B1%81%E0%B0%B5%E0%B1%81&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="పెద్ద కరువు (పుట లేదు)">పెద్ద కరువు</a> అని కూడా పేరు ఉన్నది. ఈ కరువు భీభత్సానికి గుంటూరు జిల్లాలోను చుట్టుపక్కల జిల్లాలలోను ఎక్కడ చూసినా శవాల గుట్టలు కనిపించేవి. కంపెనీ వారికి కరువును ఎదుర్కొనే శక్తీ, ఆసక్తి లేక లక్షలాది మంది బలయ్యారు. కేవలం గుంటూరు జిల్లాలోనే 5 లక్షల జనాభాలో 2 లక్షల వరకూ చనిపోయారంటే, కరువు తీవ్రతను అర్ధం చేసుకోవచ్చు. ఈ కరువు వలన దాదాపు 20 ఏళ్ళ వరకు ప్రజలు, పొలాలు సాధారణ స్థితికి రాలేక పోయాయి. కరువు భీభత్సం గుంటూరు జిల్లాలో మరీ ఎక్కువగా ఉండటం చేత దీనిని గుంటూరు కరువు అన్నారు.</div>
</div>
</div>
</h3>
<h2 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; font-family: 'Linux Libertine', Georgia, Times, serif; font-weight: normal; line-height: 1.3; margin: 1em 0px 0.25em; overflow: hidden; padding: 0px;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.A6.E0.B1.8B.E0.B0.AA.E0.B0.BF.E0.B0.A1.E0.B1.80.E0.B0.B2.E0.B1.81">దోపిడీలు</span></h2>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
<a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1780" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1780">1780లో</a> <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%88%E0%B0%B8%E0%B1%82%E0%B0%B0%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="మైసూరు">మైసూరు</a> కు <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%B9%E0%B1%88%E0%B0%A6%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%80&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="హైదరాలీ (పుట లేదు)">హైదరాలీ</a> రాజుగా ఉండేవాడు. అతని సేనాధిపతి నరసు మంగళగిరిని ఆక్రమించ ప్రయత్నించి, కుదరక, మంగళగిరినీ, చుట్టుపక్కల గ్రామాలైన<a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%95%E0%B0%A1%E0%B0%B5%E0%B0%B2%E0%B0%95%E0%B1%81%E0%B0%A6%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B1%81&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="కడవలకుదురు (పుట లేదు)">కడవలకుదురు</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%9F%E0%B0%AA%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%86%E0%B0%82" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="వేటపాలెం">వేటపాలెం</a>, <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A8%E0%B0%BF%E0%B0%9C%E0%B0%BE%E0%B0%82%E0%B0%AA%E0%B0%9F%E0%B1%8D%E0%B0%A8%E0%B0%82" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="నిజాంపట్నం">నిజాంపట్నం</a> లను దోచుకొని పోయాడు. ఆ సమయంలో మంగళగిరి, నిజాము సోదరుడు బసాలత్‌ జంగు పాలనలో ఉంది. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AA%E0%B0%BF%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B1%80" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="పిండారీ">పిండారీ</a> అనేది ఒక వ్యవస్థీకృత దోపిడీ ముఠా. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%B9%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%9F%E0%B1%8D%E0%B0%B0" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="మహారాష్ట్ర">మహారాష్ట్ర</a>, <a class="mw-redirect" href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B0%A7%E0%B1%8D%E0%B0%AF_%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%A6%E0%B1%87%E0%B0%B6%E0%B1%8D%E2%80%8C" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="మధ్య ప్రదేశ్‌">మధ్య ప్రదేశ్‌</a> లలోని ఒక తెగ ఇది. వీరు ముఠాలుగా ఏర్పడి, గుర్రాలపై వచ్చి, గ్రామాలపై మెరుపుదాడి చేసి నగలూ, ధాన్యం దోచుకుపోయే వారు. 1814లో దాదాపు 25,000 మంది పిండారీలు ఉండేవారు, 20,000 గుర్రాలుండేవి. 1816లో కేవలం పదకొండున్నర రోజుల్లో 339 గ్రామాలను వారు దోచుకున్నారు. 1816 మార్చిలో 2000 గుర్రాలపై వచ్చి గుంటూరు జిల్లాలో 40 గ్రామాలను దోచుకున్నారు. ఎంతో మందిని చంపి, ఊళ్ళను తగలబెట్టేసారు. స్త్రీలను చెరబట్టి, బానిసలుగా అమ్మేసారు. వారిలో ఎంతోమంది ఆత్మహత్య చేసుకున్నారు. ఎక్కడ చూసినా శవాలే. మంగళగిరిలోను అదే పరిస్థితి.</div>
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
బ్రిటిషువారి పాలనలో అడవులను ఆక్రమించి అక్కడి వారికి జీవన భృతి లేకుండా చేసారు. వారు చివరికి దొంగలుగా మారారు. బ్రిటిషు ప్రభుత్వం వివిధ ప్రదేశాల్లో వీరికి ప్రత్యేకంగా ఆవాసం కల్పించింది. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1913" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1913">1913లో</a> అటువంటిదే ఒక స్థావరం మంగళగిరి వద్ద <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%95%E0%B1%83%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%A3%E0%B0%BE_%E0%B0%A8%E0%B0%A6%E0%B0%BF" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="కృష్ణా నది">కృష్ణా నదికి</a> <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AC%E0%B0%95%E0%B0%BF%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B1%8D%E2%80%8C%E0%B0%B9%E0%B0%BE%E0%B0%82_%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%81%E0%B0%B5" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="బకింగ్‌హాం కాలువ">బకింగ్‌హాం కాలువకు</a> మధ్య ఏర్పాటు చేసారు. అప్పటినుండి <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1932" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1932">1932</a>వరకు <a class="new" href="https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%B6%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%B7%E0%B0%A8%E0%B1%81_%E0%B0%86%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%AE%E0%B1%80&action=edit&redlink=1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #a55858; text-decoration: none;" title="శాల్వేషను ఆర్మీ (పుట లేదు)">శాల్వేషను ఆర్మీ</a> అనే సంస్థ దీనిని నిర్వహించేది. 1932 నుండి <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1956" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1956">1956</a> వరకు పోలీసుశాఖ నిర్వహణలో ఉండేది. 1956లో సాంఘిక సంక్షేమ శాఖ అధీనంలోకి వచ్చింది. <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/1962" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="1962">1962లో</a> ప్రభుత్వం వారికి నేరస్తులనే ముద్రను తొలగించి, వారి జీవనార్ధమై 156 <a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%8E%E0%B0%95%E0%B0%B0%E0%B0%82" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="ఎకరం">ఎకరాల</a> భూమిని పంచింది.</div>
</div>
</div>
</h3>
<h2 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; font-family: 'Linux Libertine', Georgia, Times, serif; font-weight: normal; line-height: 1.3; margin: 1em 0px 0.25em; overflow: hidden; padding: 0px;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.AE.E0.B0.82.E0.B0.97.E0.B0.B3.E0.B0.97.E0.B0.BF.E0.B0.B0.E0.B0.BF_.E0.B0.AA.E0.B0.9F.E0.B1.8D.E0.B0.9F.E0.B0.A3.E0.B0.82.E0.B0.B2.E0.B1.8B.E0.B0.A8.E0.B0.BF_.E0.B0.B5.E0.B0.BF.E0.B0.A6.E0.B1.8D.E0.B0.AF.E0.B0.BE_.E0.B0.B8.E0.B1.8C.E0.B0.95.E0.B0.B0.E0.B1.8D.E0.B0.AF.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B1.81">మంగళగిరి పట్టణంలోని విద్యా సౌకర్యాలు</span></h2>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">
<ol style="list-style-image: none; margin: 0.3em 0px 0px 3.2em; padding: 0px;">
<li style="margin-bottom: 0.1em;">వి.టి.జె.ఎం & ఐ.వి.టి.అర్.డిగ్రీ కళాశాల.</li>
<li style="margin-bottom: 0.1em;">సి.కె.జూనియర్ కళాశాల.</li>
<li style="margin-bottom: 0.1em;">ఎస్.ఎల్.ఎం. చైతన్య ఉన్నత పాఠశాల, ద్వారకానగర్.</li>
</ol>
</div>
</div>
</h3>
<h2 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; font-family: 'Linux Libertine', Georgia, Times, serif; font-weight: normal; line-height: 1.3; margin: 1em 0px 0.25em; overflow: hidden; padding: 0px;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.AE.E0.B0.82.E0.B0.97.E0.B0.B3.E0.B0.97.E0.B0.BF.E0.B0.B0.E0.B0.BF_.E0.B0.AA.E0.B0.9F.E0.B1.8D.E0.B0.9F.E0.B0.A3.E0.B0.82.E0.B0.B2.E0.B1.8B.E0.B0.A8.E0.B0.BF_.E0.B0.87.E0.B0.A4.E0.B0.B0_.E0.B0.A6.E0.B1.87.E0.B0.B5.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B0.AF.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B1.81">మంగళగిరి పట్టణంలోని ఇతర దేవాలయాలు</span></h2>
<h3 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-style: none; font-size: 1.2em; line-height: 1.6; margin: 0.3em 0px 0px; overflow: hidden; padding-bottom: 0px; padding-top: 0.5em;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.B6.E0.B1.8D.E0.B0.B0.E0.B1.80_.E0.B0.97.E0.B0.82.E0.B0.97.E0.B0.BE_.E0.B0.AD.E0.B1.8D.E0.B0.B0.E0.B0.AE.E0.B0.B0.E0.B0.BE.E0.B0.82.E0.B0.AC.E0.B0.BE_.E0.B0.B8.E0.B0.AE.E0.B1.87.E0.B0.A4_.E0.B0.B6.E0.B1.8D.E0.B0.B0.E0.B1.80_.E0.B0.AE.E0.B0.B2.E0.B1.8D.E0.B0.B2.E0.B1.87.E0.B0.B6.E0.B1.8D.E0.B0.B5.E0.B0.B0.E0.B0.B8.E0.B1.8D.E0.B0.B5.E0.B0.BE.E0.B0.AE.E0.B0.BF.E0.B0.B5.E0.B0.BE.E0.B0.B0.E0.B0.BF_.E0.B0.86.E0.B0.B2.E0.B0.AF.E0.B0.82">శ్రీ గంగా భ్రమరాంబా సమేత శ్రీ మల్లేశ్వరస్వామివారి ఆలయం</span></h3>
<h3 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-style: none; font-size: 1.2em; line-height: 1.6; margin: 0.3em 0px 0px; overflow: hidden; padding-bottom: 0px; padding-top: 0.5em;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.B6.E0.B1.8D.E0.B0.B0.E0.B1.80_.E0.B0.95.E0.B0.A8.E0.B0.95.E0.B0.A6.E0.B1.81.E0.B0.B0.E0.B1.8D.E0.B0.97.E0.B0.AE.E0.B1.8D.E0.B0.AE_.E0.B0.85.E0.B0.AE.E0.B1.8D.E0.B0.AE.E0.B0.B5.E0.B0.BE.E0.B0.B0.E0.B0.BF_.E0.B0.86.E0.B0.B2.E0.B0.AF.E0.B0.82">శ్రీ కనకదుర్గమ్మ అమ్మవారి ఆలయం</span></h3>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
పాత మంగళగిరిలో, దుర్గానగర్ లో, బైపాస్ రహదారిపైన వేసేసియున్న ఈ ఆలయంలో, 2015,నవంబరు-7వ తేదీ శనివారంనాడు, అయ్యప్పస్వామి, గణపతి, కుమారస్వామి, మాలికాపు రత్తమ్మ దేవతామూర్తుల విగ్రహ ప్రతిష్ఠా, త్రికలశ శిఖర ప్రతిష్ఠ మహోత్సవం వైభవంగా నిర్వహించినారు. అనంతరం విచ్చేసిన భక్తులకు అన్నప్రసాద వితరణ నిర్వహించినారు. [2]</div>
</div>
</div>
</h3>
<h2 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; font-weight: normal; margin: 1em 0px 0.25em; overflow: hidden; padding: 0px;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.AE.E0.B0.82.E0.B0.97.E0.B0.B3.E0.B0.97.E0.B0.BF.E0.B0.B0.E0.B0.BF_.E0.B0.AE.E0.B0.82.E0.B0.A1.E0.B0.B2.E0.B0.82.E0.B0.B2.E0.B1.8B.E0.B0.A8.E0.B0.BF_.E0.B0.97.E0.B1.8D.E0.B0.B0.E0.B0.BE.E0.B0.AE.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B1.81"><span style="font-family: Linux Libertine, Georgia, Times, serif;"><span style="line-height: 1.3;">మంగళగిరి మండలంలోని గ్రామాలు</span></span></span></h2>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">
<ul style="list-style-image: url(data:image/svg+xml,%3C%3Fxml%20version%3D%221.0%22%20encoding%3D%22UTF-8%22%3F%3E%0A%3Csvg%20xmlns%3D%22http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%22%20version%3D%221.1%22%20width%3D%225%22%20height%3D%2213%22%3E%0A%3Ccircle%20cx%3D%222.5%22%20cy%3D%229.5%22%20r%3D%222.5%22%20fill%3D%22%2300528c%22%2F%3E%0A%3C%2Fsvg%3E%0A); margin: 0.3em 0px 0px 1.6em; padding: 0px;">
<li style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%95%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B0%97%E0%B0%B2%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B1%81" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="కురగల్లు">కురగల్లు</a></li>
<li style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%95%E0%B1%83%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%A3%E0%B0%BE%E0%B0%AF%E0%B0%AA%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%86%E0%B0%82" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="కృష్ణాయపాలెం">కృష్ణాయపాలెం</a></li>
<li style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A8%E0%B0%B5%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%82%E0%B0%B0%E0%B1%81_(%E0%B0%97%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B1%80%E0%B0%A3)" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="నవులూరు (గ్రామీణ)">నవులూరు(గ్రామీణ)</a></li>
<li style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%86%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%AE%E0%B0%95%E0%B1%82%E0%B0%B0%E0%B1%81_(%E0%B0%97%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B1%80%E0%B0%A3)" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="ఆత్మకూరు (గ్రామీణ)">ఆత్మకూరు(గ్రామీణ)</a></li>
<li style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A8%E0%B0%BF%E0%B0%A1%E0%B0%AE%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B1%81_(%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF_%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%B2%E0%B0%82)" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="నిడమర్రు (మంగళగిరి మండలం)">నిడమర్రు</a></li>
<li style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%9C" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="కాజ">కాజ</a></li>
<li style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%9A%E0%B0%BF%E0%B0%A8%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%A8%E0%B0%BF" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="చినకాకాని">చినకాకాని</a></li>
<li style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AA%E0%B1%86%E0%B0%A6%E0%B0%B5%E0%B0%A1%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B0%AA%E0%B1%82%E0%B0%A1%E0%B0%BF" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="పెదవడ్లపూడి">పెదవడ్లపూడి</a></li>
<li style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%9A%E0%B0%BF%E0%B0%A8%E0%B0%B5%E0%B0%A1%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B0%AA%E0%B1%82%E0%B0%A1%E0%B0%BF" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="చినవడ్లపూడి">చినవడ్లపూడి</a></li>
<li style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A8%E0%B1%82%E0%B0%A4%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%95%E0%B0%BF_(%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF_%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%B2%E0%B0%82)" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="నూతక్కి (మంగళగిరి మండలం)">నూతక్కి</a></li>
<li style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B0%9A%E0%B0%82%E0%B0%A6%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B0%82_(%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF_%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%B2%E0%B0%82)" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="రామచంద్రాపురం (మంగళగిరి మండలం)">రామచంద్రాపురం</a></li>
<li style="margin-bottom: 0.1em;">మంగళగిరి</li>
<li style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%8E%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%AC%E0%B0%BE%E0%B0%B2%E0%B1%86o" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="ఎర్రబాలెo">ఎర్రబాలెo</a></li>
<li style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AC%E0%B1%87%E0%B0%A4%E0%B0%AA%E0%B1%82%E0%B0%A1%E0%B0%BF(%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B0%B3%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%B0%E0%B0%BF)" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="బేతపూడి(మంగళగిరి)">బేతపూడి(మంగళగిరి)</a></li>
<li style="margin-bottom: 0.1em;"><a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A8%E0%B1%80%E0%B0%B0%E0%B1%81%E0%B0%95%E0%B1%8A%E0%B0%82%E0%B0%A1" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="నీరుకొండ">నీరుకొండ</a></li>
</ul>
</div>
</div>
</h3>
<h2 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; font-family: 'Linux Libertine', Georgia, Times, serif; font-weight: normal; line-height: 1.3; margin: 1em 0px 0.25em; overflow: hidden; padding: 0px;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.AE.E0.B0.B9.E0.B0.BE_.E0.B0.AE.E0.B0.82.E0.B0.97.E0.B0.B3.E0.B0.97.E0.B0.BF.E0.B0.B0.E0.B0.BF">మహా మంగళగిరి</span></h2>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">
<div style="line-height: inherit; margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.5em;">
గ్రేటర్ మంగళగిరిలో కలుపదలచిన గ్రామాలు:<a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%A8%E0%B0%B5%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%82%E0%B0%B0%E0%B1%81_(%E0%B0%97%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B1%80%E0%B0%A3)" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="నవులూరు (గ్రామీణ)">నవులూరు(గ్రామీణ)</a>,<a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%86%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%AE%E0%B0%95%E0%B1%82%E0%B0%B0%E0%B1%81_(%E0%B0%97%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%AE%E0%B1%80%E0%B0%A3)" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="ఆత్మకూరు (గ్రామీణ)">ఆత్మకూరు(గ్రామీణ)</a>,<a href="https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%9A%E0%B0%BF%E0%B0%A8%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%A8%E0%B0%BF" style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; color: #0b0080; text-decoration: none;" title="చినకాకాని">చినకాకాని</a></div>
</div>
</div>
</h3>
<h2 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; font-family: 'Linux Libertine', Georgia, Times, serif; font-weight: normal; line-height: 1.3; margin: 1em 0px 0.25em; overflow: hidden; padding: 0px;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.AE.E0.B0.82.E0.B0.97.E0.B0.B3.E0.B0.97.E0.B0.BF.E0.B0.B0.E0.B0.BF_.E0.B0.AA.E0.B0.9F.E0.B1.8D.E0.B0.9F.E0.B0.A3_.E0.B0.9C.E0.B0.A8.E0.B0.BE.E0.B0.AD.E0.B0.BE">మంగళగిరి పట్టణ జనాభా</span></h2>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">
<table class="wikitable" style="background-color: #f9f9f9; border-collapse: collapse; border: 1px solid rgb(170, 170, 170); color: black; font-size: 14px; margin: 1em 0px;"><tbody>
<tr><th style="background-color: #f2f2f2; border: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0.2em 0.4em; text-align: center;">సంవత్సరం</th><th style="background-color: #f2f2f2; border: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0.2em 0.4em; text-align: center;">జనాభా</th></tr>
<tr><td style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0.2em 0.4em;">1881</td><td style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0.2em 0.4em;">5,617</td></tr>
<tr><td style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0.2em 0.4em;">1893</td><td style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0.2em 0.4em;">6,426</td></tr>
<tr><td style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0.2em 0.4em;">1967</td><td style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0.2em 0.4em;">22,182</td></tr>
<tr><td style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0.2em 0.4em;">1969</td><td style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0.2em 0.4em;">29,000</td></tr>
<tr><td style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0.2em 0.4em;">1971</td><td style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0.2em 0.4em;">32,850</td></tr>
<tr><td style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0.2em 0.4em;">1991</td><td style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0.2em 0.4em;">58,289</td></tr>
<tr><td style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0.2em 0.4em;">1994</td><td style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0.2em 0.4em;">59,152</td></tr>
<tr><td style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0.2em 0.4em;">2001</td><td style="border: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0.2em 0.4em;">63,246</td></tr>
</tbody></table>
</div>
</div>
</h3>
<h2 style="background-attachment: initial; background-clip: initial; background-image: none; background-origin: initial; background-position: initial; background-repeat: initial; background-size: initial; border-bottom-color: rgb(170, 170, 170); border-bottom-style: solid; border-bottom-width: 1px; font-family: 'Linux Libertine', Georgia, Times, serif; font-weight: normal; line-height: 1.3; margin: 1em 0px 0.25em; overflow: hidden; padding: 0px;">
<span class="mw-headline" id=".E0.B0.AE.E0.B0.82.E0.B0.A1.E0.B0.B2_.E0.B0.97.E0.B0.A3.E0.B0.BE.E0.B0.82.E0.B0.95.E0.B0.BE.E0.B0.B2.E0.B1.81">మండల గణాంకాలు</span></h2>
<h3 class="post-title entry-title" itemprop="name">
<div class="mw-body-content" style="font-family: sans-serif; font-size: 0.875em; font-weight: normal; line-height: 1.6; position: relative; z-index: 0;">
<div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="te" style="direction: ltr;">

<dl style="margin-bottom: 0.5em; margin-top: 0.2em;">
<dt style="font-weight: bold; margin-bottom: 0.1em;">జనాభా (2001) - మొత్తం 1,36,260 - సాంద్రత /km2 (/sq mi) - పురుషుల సంఖ్య 69,000 - స్త్రీల సంఖ్య 67,250</dt>
<dt style="font-weight: bold; margin-bottom: 0.1em;">అక్షరాస్యత (2001) - మొత్తం 61.66% - పురుషుల సంఖ్య 69.62% - స్త్రీల సంఖ్య 77.39%</dt>
</dl>
</div>
</div>
</h3>
</div>

History

మంగళగిరి వికీపీడియా నుండి మంగళగిరి — మండలం — గుంటూరు జిల్లా పటములో మంగళగిరి మండలం యొక్క స్థానము మంగళగిరి ...

Mangalagiri info

Special Cover GUNPEX 13-15, march 1976

కల్యాణ పుష్కరిణి. ( పెద్ద కోనేరు )

History

Popular Posts

Blog Archive